Staatsman in roerige tijden

De Nepalese oud-premier Koirala leidde Nepal de afgelopen twintig jaar door menige crisis. Zaterdag stierf hij, 85 jaar oud.

Oud-premier Girija Prasad Koirala, zaterdag gestorven aan een infectie, was de belangrijkste staatsman van Nepal in de afgelopen twintig jaar. Bij alle politieke turbulentie die het land sinds het begin van de meerpartijendemocratie in 1990 heeft doorstaan, speelde Koirala een dominante rol. Het vertrouwen in zijn leiderschap was zo groot, dat maoïstenleider Prachandra – tot 2006 aanvoerder van een bloedige guerrilla – zijn dood een „niet goed te maken verlies” voor het vredesproces noemde.

‘G.P.’ Koirala werd in 1925 geboren in de Indiase deelstaat Bihar, waar zijn verbannen vader verzet voerde tegen de heerschappij van de Rana-familie in Nepal. Koirala heeft altijd gestreden voor de democratie in het hindoekoninkrijk. In 1950 voegde hij zich bij de gewapende strijd van de Congrespartij, en vanaf 1951, toen de Rana’s de macht overdroegen aan koning Tribhuvan, klom hij op binnen de partij. De periode 1960-1968 bracht hij in de gevangenis door, omdat hij zich verzette tegen het regime van de volgende koning, Mahendra. In 1991 werd hij de eerste gekozen premier.

In februari 2005 werd Koirala, die er toen al drie onvoltooide termijnen als premier op had zitten, opnieuw gearresteerd. Nu door koning Gyanendra, die de macht van het parlement naar zich toe had getrokken. Toen hij vrijkwam begon hij vredesonderhandelingen met de maoïsten, die toen al negen jaar streden voor een communistische staat. Het leidde tot vrede, het herstel van de democratie en afschaffing van de monarchie in een land waar de vorst altijd als een god vereerd was.

Helemaal onomstreden was Koirala niet. Hij stond bekend als autocraat, en was onverbiddelijk tegen ongehoorzame partijleden. Beschuldigingen van corruptie raakten ondergesneeuwd toen de kroonprins in 2001 bijna de hele koninklijke familie uitmoordde.

Koirala bleef tot zijn dood bemiddelen tussen de regering en maoïstische oud-strijders. Gisteren kreeg hij een staatscrematie aan de oevers van de heilige rivier Bagmati.