Met zorgplan toont Obama zich de vechter

Nieuwsanalyse

Was Obama’s zorgplan gesneuveld, dan zag zijn toekomst er slecht uit. Nu boekte hij een zege. Maar de Republikeinen hebben een ideaal campagnethema.

Na een moeizaam eerste jaar in het Witte Huis heeft president Obama eindelijk een belangrijk succes geboekt. Zijn voornaamste binnenlandse project, een ingrijpende hervorming van het Amerikaanse zorgstelsel, kan doorgaan nu het Huis van Afgevaardigden er vannacht met een kleine meerderheid mee instemde.

Het debat in het Huis was bitter. Niet één Republikein stemde voor. Daarmee is de aanvankelijke hoop van Obama vervlogen dat hij als president een eind zou kunnen maken aan de scherpe tegenstellingen tussen beide partijen en aan het gure politieke klimaat dat in Washington heerst.

Maar wél is Obama gelukt wat zeven eerdere presidenten, zowel Democraten als Republikeinen, de afgelopen honderd jaar vergeefs hebben geprobeerd: het recht op een zorgverzekering wettelijk vast te leggen. De eerste poging deed Theodore Roosevelt in 1912. Bill Clinton was in 1993 de laatste die het probeerde. Met recht wordt dan ook gesproken van een ‘historische doorbraak’.

De gevolgen zullen groot zijn, zowel voor de financiering van de gezondheidszorg in Amerika als voor het presidentschap van Obama en de strijd om de macht in Washington. De president had hoog ingezet. In zijn verkiezingscampagne herhaalde hij keer op keer dat het onacceptabel was dat 46 miljoen Amerikanen niet verzekerd zijn voor medische kosten. Bijna 32 miljoen onverzekerden zullen nu een polis krijgen.

Was het wetsvoorstel, dat eind december door de Senaat werd aangenomen, gisteren in het Huis van Afgevaardigden gesneuveld dan had Obama’s politieke toekomst er somber uitgezien. Nú heeft hij het allengs gegroeide beeld doorbroken dat hij een weifelaar is, die wel mooi kan speechen maar niets voor elkaar krijgt.

Amerikanen houden van leiders die bereid zijn te vechten voor hun idealen. En duidelijk is dat Obama vechtlust heeft getoond. Ondanks alle tegenstand is hij het afgelopen jaar blijven lobbyen voor het zorgplan, ook toen velen in Washington het al dood verklaarden. De afgelopen weken heeft hij zich persoonlijk volledig ingezet om voldoende Congresleden van zijn eigen partij over te halen om ondanks hun bedenkingen en politieke risico’s voor te stemmen. „This is what change looks like”, zei hij gisteravond tevreden, met een verwijzing naar zijn campagneleus ‘Verandering waar je in kan geloven’. „We zijn nog steeds een volk dat in staat is grootse zaken te verrichten.”

Maar het plan is onder de bevolking niet erg populair, en het zal nog jaren duren voor de meeste Amerikanen er werkelijk iets van merken. Daarom is de stemming van gisteravond voor de Republikeinen in politiek opzicht de best mogelijke uitkomst. Met de inhoud van het plan zijn ze hoogst ongelukkig, maar acht maanden voor de Congresverkiezingen van november hadden ze zich geen beter campagnethema kunnen wensen.

Strijdbaarheid wordt door Republikeinse kiezers traditioneel hoger gewaardeerd dan prestaties. Verzet tegen bestaande wetgeving is in hun geval vaak de beste manier om verkiezingen te winnen.

Het beste voorbeeld is hier abortus. Abortus is al 37 jaar legaal in de VS. Dat is beslist door het Hooggerechtshof en het is politiek nagenoeg onmogelijk dit terug te draaien. Toch voeren Republikeinse kandidaten altijd hun verzet tegen abortus aan als bewijs van hun ideologische zuiverheid.

Vervolg Zorgstelsel: pagina 5

Republikeinen beloven blokkade

De presidenten Reagan (1981-1989), Bush sr. (1989-1993) en Bush jr. (2001-2009) werden president met hun verzet tegen het recht op abortus, zonder dat ze vervolgens in staat waren dat recht terug te draaien.

Een deel van de Republikeinse achterban is nu even strijdbaar tegen de zorgplannen. Wantrouwen tegen de overheid zit diep in de VS. Het succes van de conservatieve Tea Party en dat van de oud-vicepresidentskandidaat Sarah Palin op Facebook getuigen daarvan.

De Tea Party en Palin vertegenwoordigen bij lange na geen meerderheid in de VS. Maar dat is niet nodig om in het land verkiezingen te winnen: omdat de opkomst traditioneel laag is, wint meestal de kandidaat met de meest strijdbare achterban. Republikeinen hebben ook aangekondigd dat zij zich de komende jaren zullen verzetten tegen de zorgplannen, die zij arrogant en on-Amerikaans noemen.

In de deelstaten en voor de rechter zullen de Republikeinen invoering van het zorgplan proberen te blokkeren. Ook hebben ze gedreigd de hele zaak te zullen terugdraaien zodra ze in het Congres weer in de meerderheid zijn.

En in de campagne voor de Congresverkiezingen die nu in volle hevigheid losbarst zullen Democraten die hebben voor gestemd daarop hard worden aangevallen. Obama en de Democraten lopen het risico dat de prijs die ze voor de overwinning van gisteren moeten betalen het verlies is van hun meerderheid in het Congres.

Maar ook de regering-Obama staat klaar met een grootscheepse campagne, waarmee de bevolking overtuigd moet worden van het belang van de hervorming. Obama’s politieke adviseur David Axelrod zegt vandaag uitdagend in The New York Times dat de Republikeinen straks maar moeten zien uit te leggen dat ze vinden dat een kind dat een ziekte heeft die onbekend was toen de verzekering werd afgesloten niet onder de dekking hoort vallen.