Iedereen moet langs Barzani

Arnon Grunberg reist van Istanbul naar Bagdad en doet verslag van zijn belevenissen. Vandaag passeert hij de Iraakse grens. Aflevering 14.

In het laatste Turkse benzinestation voor de Iraakse grens is het vrouwentoilet een moskee geworden.

Vanwege Noroez, het Koerdische nieuwjaar, is er veel Turkse politie en militaire politie op de been. Mijn Turkse chauffeur spreekt zijn afkeuring uit als we een auto uit Irak zien naderen vol met jongeren die met de Koerdische vlag zwaaien.

Bij de grens verlaat de Turkse chauffeur mij. Hij gaat terug naar zijn vrouw in Istanbul.

De grens mag niet lopend worden gepasseerd. Vanwege Noroez zijn er geen taxi’s te vinden. Een Koerdische zwerfjongere is voor vijf lira behulpzaam. Binnen een kwartier vindt hij een Koerd die niet alleen een mondje Nederlands spreekt maar ook over een Nederlands paspoort beschikt. Hij rijdt in een Volkswagenbusje met Duits nummerbord. Hij zegt dat hij drie dagen geleden uit Frankfurt is vertrokken. Voor zover ik het kan verstaan heet hij Sandy. Hij wil me wel een lift geven.

Sandy beweert dat hij een winkel heeft in Zakho, in Irak, en dat hij regelmatig tussen Frankfurt en Zakho pendelt. Zijn busje zit vol met spullen.

Een douanier stempelt mijn paspoort en zegt: „Welkom in Koerdistan.”

Vijftig meter verderop begint een Iraakse beambte het verduisteringspapier van de ramen van Sandy’s busje te trekken.

„Ik begrijp niet waarom ze mijn auto kapot maken”, roept Sandy.

Vanaf hier mag ik lopend verder. Met pijn in het hart neem ik afscheid van Sandy.

Mijn Iraakse chauffeur rijdt mij naar Arbil, hoofdstad van de Koerdische regio. Militairen zijn er nauwelijks. Als er oorlog is, lijkt die aan de Turkse kant van de grens uitgevochten te worden.

Arbil is een bloeiende stad: dure auto’s, nieuwe winkelcentra, een lunapark. En veilig voor toerisme.

Erbil International Hotel, dat door iedereen Sheraton wordt genoemd, laat weliswaar koffers van reizigers doorzoeken, maar dat lijkt meer folklore.

In de lobby ontmoet ik Dara, een Iraakse Koerd, werkzaam voor de BBC.

„Er is veel rijkdom”, zegt hij. „Maar iedereen die wil investeren moet eerst langs de Barzani-familie. Zoals iedereen die in de stad Sulaimaniya wil investeren eerst langs de Talabani-familie moet.”

Talabani is de huidige president van Irak en Massoud Barzani is de voorzitter van de Koerdische Democratische Partij en president van de Koerdische regio van Irak.

’s Avonds laat loopt een jongeman in een roze overhemd door het lunapark met een Koerdische vlag.

Officieel ben ik in Irak, maar in werkelijkheid bestaat Irak hier niet.

(wordt vervolgd)