Directe democratie inclusief Mars

Haalt directe democratie het wantrouwen van ‘het volk’ weg, zoals wel beweerd wordt? In Denver leidt het in ieder geval tot een marsmannetjesreferendum.

Rond het overlijden van Hans van Mierlo waarde het argument weer over het Binnenhof: meer directe vormen van democratie komen het vertrouwen in de politiek ten goede. In zijn begrafenisrede, afgelopen donderdag, zei D66-leider Alexander Pechtold dat deze gedachte actueler is dan ooit, net als de rest van de analyse die zijn illustere voorganger ooit maakte over de noodzaak van staatsrechtelijke vernieuwing. De redenering: na de ontzuiling en het verdwijnen van het vanzelfsprekende gezag van overheidsdienaren is het dezer dagen van nog groter belang dan in 1966 dat burgers hun bestuurders direct kiezen en dit niet overlaten aan politieke partijen of andere gremia die de volkswil vervormen.

Zo niet, dan zal de onvrede zich richten op de zittende politici. Zie hier onder meer een verklaring voor het succes van een anti-establishmentpartij als de PVV.

Het argument is moeilijk te verifiëren, in Nederland bestaan immers nauwelijks directe vormen van democratie.

Wel is een vergelijking mogelijk met Amerika, waar het voor burgers eenvoudig is een referendum aan te vragen.

Sterker, Amerikanen mogen in het stemhokje niet alleen hun schoolbestuurders kiezen maar ook de bestuurders van hun school, een officier van justitie of een politiecommissaris. Bovendien krijgen ze een waslijst aan wetsvoorstellen voorgelegd, iedere verkiezing weer.

Zo kunnen de inwoners van Denver, hoofdstad van de staat Colorado, bij de komende gemeenteraadsverkiezingen hun steun uitspreken voor de „creatie van een Commissie van Buitenaardse Zaken”. Die moet onder meer zorgen voor „de meest harmonieuze, vredelievende, en wederzijds meest respectvolle manier van samenleven met buitenaardse wezens”.

Dat is nodig, want de overheid heeft er tot nog toe natuurlijk niets aan gedaan.

Als de meerderheid van burgers ‘ja’ stemt bij dit referendum, heeft „het volk van de stad en het kiesdistrict Denver” voortaan „officieel” vastgesteld dat er genoeg „geloofwaardig bewijs” bestaat en „officiële overheidsdocumenten en beweringen van klokkenluiders die voorheen voor de overheid werkten” om met zekerheid te kunnen beweren dat intelligente, buitenaardse wezens bestaan.

Iedere alinea in de tekst van het referendumvoorstel getuigt van een groot wantrouwen in de overheid. Die heeft vooralsnog nooit willen accepteren wat de initiatiefnemers van dit referendum al langer weten: buitenaardse wezens bestaan. Een grote fout van de overheid, menen de initiatiefnemers, want door het beschikbare bewijsmateriaal te negeren, heeft de regering het publiek blootgesteld aan onnodige gevaren en risico’s. Bovendien heeft de overheid de burgers van Denver hierdoor kennis onthouden waarover de buitenaardse wezens beschikken. Kennis over „verfijnde schone energie, transport en andere technologieën die in potentie substantiële hulp kunnen bieden in deze economisch moeilijke tijden”.

De eisen die burgers aan hun overheid stellen kunnen astronomische proporties krijgen, zo blijkt ook in Denver, een stad in een door en door gedemocratiseerde samenleving. Luister naar de verantwoording voor dit marsmannetjesreferendum van Jeff Packman, de initiatiefnemer. In activistische opwinding verklaarde hij tegenover een journalist van de Denver Daily: „De overheid heeft ons dom gehouden. Het is tijd dat wij burgers, as the supreme power of this nation, voldoende kennis krijgen om in staat te zijn zijn onze eigen, verantwoordelijke beslissingen te nemen.” En wij maken zelf wel uit welke kennis dat is. In het stemhokje. Want wie heeft hier nu de supreme power?

Lees de volledige tekst van de initiatiefnemers voor de creatie van een Commissie Buitenaardse Zaken in Denver via de link rechts op de pagina www.nrc.nl/achterpagina