Jos van Veldhoven

Wie is de man van de week?

Dat is natuurlijk Jos van Veldhoven, de artistiek leider en chef-dirigent van de Nederlandse Bachvereniging.

De beroemde Naardense Matthäus komt er weer aan?

Ja. Behalve vier keer in de Naardense kerk met de mooie akoestiek en de Bekende Nederlanders, klinkt die Matthäus ook in Rotterdam, Utrecht, Tilburg en Aardenburg. Morgen viert Bach trouwens zijn 325ste verjaardag in de hemel, waar hij altijd op het orgel speelt. Over daarboven is weinig zeker, maar dát staat vast.

Wat vindt Bach zelf van de Naardense Matthäus?

Dat vraagt Jos van Veldhoven zich dagelijks af. Tegenwoordig streven veel dirigenten naar een Matthäus die zoveel mogelijk ‘authentiek’ klinkt. Die moet dus lijken op die van Bach zelf in Leipzig in 1729. Eerst kwamen de oude muziekinstrumenten. Toen de hoge mannenstemmen als countertenor en altus. Nu is de trend om het aantal zangers te verkleinen. Maar grote koren laten natuurlijk al hun leden meezingen.

We weten nauwelijks hoe Bach de Matthäus zelf deed.

Dat is zo. Maar wel dat hij alleen jongens- en mannenstemmen gebruikte. Dus wie vrouwen en meisjes laat meezingen, zoals Van Veldhoven en vrijwel al zijn collega’s, zit volgens Bach-fundamentalisten al flink fout. De Britse dirigent Paul McCreesh doet een micro-Matthäus met slechts acht zangers: de solisten zingen ook de koren en koralen. Ton Koopman vindt dat klinkklare onzin.

Is er een Matthäus-oorlog?

Die duurt al bijna een eeuw. De Bachvereniging streed sinds 1922 in Naarden tegen de ‘romantische’ mega-Matthäus van Willem Mengelberg in het Amsterdamse Concertgebouw.

Hoe doet Van Veldhoven nu de Matthäus?

Hij ging in 2006 van modaal naar mini, van 32 naar 16 zangers, met nog zeven jongens. Dat klonk flinterdun en timide. In 2008 werd het weer iets groter en mocht iedereen zich luid laten horen. Dit jaar krijgen de vijf solisten links een koor van acht zangers naast zich. De vier solisten rechts vormen zelf een koortje. Het wordt voor het eerst een asymmetrische Matthäus Passion!

De Matthäus door de Bachvereniging: 23 maart t/m 3 april. www.bachvereniging.nl