Gezocht: leven na de post voor 11.000 TNT'ers

Het beroep van fulltime-postbezorger verdwijnt. Goedkopere parttimers nemen de plaats van de fulltimers in. TNT helpt bij zoeken naar ander werk.

De post verdwijnt uit Nederland. Langzaam maar zeker neemt het aantal brieven, kaarten en rekeningen af. E-mail, sms, Skype, onlinebankieren en andere elektronische middelen die gratis en veel sneller zijn, komen in de plaats van papier. En met de dalende postomvang verdwijnt het beroep van de fulltime werkende postbodes – langzaam, maar zeker. Hun werk wordt overgenomen door goedkopere parttimepostbezorgers.

De ontwikkeling is al een decennium aan de gang. Maar de consequenties ervan voor de branche drongen maar langzaam door tot de ‘harde kern’ van postbodes bij TNT Post. De afgelopen jaren poogden de vakbonden hun leden ervan te overtuigen de realiteit te accepteren. Vorige week viel eindelijk het kwartje: een grote meerderheid van de postbodes stemde in met reorganisatie bij het postbedrijf. Van de 23.000 banen binnen het productiebedrijf bij ‘de Post’ zullen er ‘enkele duizenden’ verdwijnen, zegt TNT. De vakbonden gaan uit van een aantal oplopend tot 11.000.

Door de postbodes – op vrijwillige basis – naar ander werk te begeleiden, probeert TNT Post het aantal gedwongen ontslagen zo klein mogelijk te houden. Het bedrijf zette voor dit doel in 2006 een intern bureau op: TNT Mobility. Dat draait „redelijk succesvol”, zegt directeur Erna Meijer van Mobility. Tot nu toe vonden 4.400 werknemers een andere baan via TNT Mobility. „We struinen de hele arbeidsmarkt voor ze af.”

Op een industrieterrein in Den Bosch heeft TNT Mobility een instructieruimte ingericht. Zeventien postbodes krijgen er een cursus ‘Teamleider in de logistiek’. Niet dat ze allemaal zo graag teamleider in de logistiek willen worden, maar ze moeten wel. Neem Arthur van Oers (45), al 25 jaar postbode in Oudenbosch. Hij is postbode „met hart en ziel”, maar zette een jaar geleden de knop om door „psychisch afscheid te nemen van de post” toen hij hoorde over de onzekere toekomst van zijn beroep.

TNT Post begeleidt de postbodes gemiddeld elf maanden op hun zoektocht naar een andere baan. Ze krijgen trainingen, opleidingen en beroepskeuzetesten. Financieel directeur Henk van Dalen van TNT zegt dat zijn bedrijf per jaar rond de 50 miljoen euro uitgeeft aan Mobility.

Mobility werkt voor beide partijen goed, vindt vakbondsbestuurder Peter Wiechmann. „Het kan écht een stuk slechter. Ik ken niet veel bedrijven waar de begeleiding naar ander werk zo gestructureerd wordt aangepakt als bij TNT Post.”

Niet alle postbodes zijn even enthousiast. Wiechmann: „Sommige mensen hebben het gevoel dat ze naar Mobility móéten. Het wordt soms als straf ervaren. Zij weten natuurlijk ook wel dat er geen baan kant-en-klaar op ze ligt te wachten. Je zult ook zelf aan de slag moeten.”

Postbodes zijn geliefd bij werkgevers, merken de projectmanagers van Mobilty. „Ze worden gezien als loyale en betrokken werknemers met veel verantwoordelijkheidsgevoel”, zegt Meijer.

Met de formatieplaatsen die de komende jaren nog moeten verdwijnen, staat het mobiliteitscentrum voor een grote klus, zegt Wiechmann. „De mensen die kansen zagen zijn al weg. Nu gaat het moeilijker worden.”

Meijer is zich daarvan bewust. „We passen onze middelen aan en zullen er nog harder aan gaan trekken.” De komende maanden voeren teamleiders 10.000 gesprekken met postbodes om hen te wijzen op de mogelijkheden van vrijwillig vertrek. Iemand die fulltime werkt en kiest voor een baan buiten TNT krijgt gemiddeld een premie van 35.000 euro mee en een opleidingsbudget van maximaal 5.000 euro. Veel geld, zegt Erna Meijer. „Maar vergeet niet dat deze mensen 30 jaar bij ons hebben gewerkt. Ze hebben het bedrijf opgebouwd, dan is het niet meer dan logisch dat wij ook voor hen zorgen.” Voor Meijer staat vast: „Over tien jaar is dit een afgeslankt bedrijf met bijna alleen parttimers die post bezorgen.”