Dr. Zeepaard laat ei zweven

de proefjesfabriek

Het wordt lente. Dr. Zeepaard dacht aan vogelnesten, aan eieren, en toen aan deze proef. Laat een ei zweven in een kan water.

Wat heb je nodig? Een glazen kan of een groot en breed glas, water, zout, een eetlepel en een vers ei.

Wat moet je doen? - Vul de kan voor de helft met water en leg het ei erin. Zie je dat het naar de bodem zakt?

- Vis het ei weer op. Doe vier tot zes grote eetlepels zout bij het water en roer goed tot het zout is opgelost.

- Leg het ei weer in het water. Zie je dat het blijft drijven met de punt net boven water?

- Vis het ei weer op. Giet zachtjes kraanwater langs de rand van de kan, zodat er op het zoute water een flinke laag zoet water komt te staan. Leg het ei weer in het water. Zie je wat er gebeurt?

Hoe kan dat? Als je een voorwerp onder water houdt, dan neemt dat voorwerp de plaats van water in. Als het voorwerp zwaarder is dan al het water dat eerst op die plaats zat, dan zinkt het wanneer je het loslaat. Als het voorwerp lichter is dan het water dat eerst op die plek zat, dan gaat het drijven. Dan steekt het precies zo ver het water in dat de hoeveelheid verplaatst water evenveel weegt als het hele voorwerp. Dit heet ‘de wet van Archimedes’, naar de Griekse filosoof die dit ruim tweeduizend jaar geleden bedacht toen hij in bad zat.

Een ei is zwaarder dan het water dat in dat ei zou passen. Een ei zinkt. Maar zout water is zwaarder dan zoet water. Een ei is daardoor lichter dan het zoute water dat in dat ei zou passen. Een ei drijft dus in zout water. Als je zoet water op zout water giet, dan zakt het ei door het zoete water naar beneden en blijft op het zoute water drijven. ‘Eureka’, zou Archimedes zeggen: ‘Ik heb het gevonden’. MvdH

Meer: www.nrc.nl/kleinewetenschap