Cultuurhistorie

Het eerste kievitsei kondigt de lente tegenwoordig meestal in de eerste of uiterlijk in de tweede week van maart aan. De verlossing kwam dit jaar iets later, op 16 maart. Zowel in Friesland als in de provincie Utrecht werd het eerste ei gevonden – in Utrecht een uurtje eerder dan in het noorden. Had de afgelopen koude winter dan geen invloed op de legdatum van deze weidevogel?

Dankzij de rijke cultuurhistorie van de Friezen kunnen we gegevens putten uit misschien wel de langste biologische tijdserie die er bestaat: de vondst van het eerste kievitsei sinds 1897. Allereerst valt op dat de kievit (Vanellus vanellus) sinds 1950 ongeveer tien dagen eerder met de eileg is begonnen. Dat is het effect van – jawel – de klimaatverandering. Daarnaast is er een duidelijk effect van de temperatuur in de late winter op de eerste eivondst: hoe kouder hoe later het eerste ei. In 1986 (Elfstedentocht) noteerde men 24 maart en in 1996 (ook een koude winter) werd het eerste Friese kievitsei pas op 25 maart geraapt. In 2010 heeft de kievit zich niets van deze statistieken aangetrokken.