Tussen de rails: tijd voor meer bibliofilantropie

Gezien op zondag 14 maart, om een uur of vijf op perron 8a van Rotterdam Centraal: twee jonge voetbalsupporters in vol ornaat, terugkomend van het duel Feyenoord-Heracles (1-1), bladerend door het boekenweekgeschenk van Joost Zwagerman.

‘Een uit de kluiten gewassen treinkaartje’ is Duel van Joost Zwagerman al genoemd. De traditionele treinleesactie van de Nederlandse Spoorwegen in samenwerking met de Stichting CPNB was ook dit jaar een succès fou. De dubbeldekkers en sprinters zaten stampvol met mensen die gebruik maakten van de mogelijkheid om met geschenk (en bijgeleverd treinbiljet) onbeperkt door Nederland te reizen. Veel gelezen werd er niet, want bij volledige bezetting zijn de meeste tweedeklascoupés al bijna te krap om je boek te keren.

Dat mocht de pret niet drukken, en zeker niet bij de auteur van het boekenweekgeschenk zelf, die met een handtekening de kaartjes ontwaardde op het traject Amsterdam- Den Bosch, en zo de ultieme jongensdroom (‘ik word treinconducteur’) waarmaakte. Alleen sommige boekhandelaren plaatsten een kanttekening: de populariteit van de NS/ CPNB-actie (dit jaar 210 duizend boekreizigers, 30 duizend meer dan vorig jaar) zorgt ervoor dat de boekhandels ná de eerste zondag van de boekenweek angstig leegraken omdat iedereen de buit binnen heeft; eigenlijk duurt de Boekenweek geen tien dagen meer maar nog maar vier.

‘Tijd voor lezen’ luidt de boekenslogan van de NS. Tijd voor een groots gebaar, zou ik zeggen. Waarom niet beide zondagen verheffen tot vrijreisdag-met-boekenweekgeschenk? Goed voor de boekverkoop. Goed voor de klantenspreiding in de boekwinkel én in de trein. Goed voor de NS, die nog meer te boek komt te staan als een bibliofilantropische instelling. Goed voor het milieu. En vooral goed voor de ware lezer, die dubbel kan profiteren van lezen zoals lezen bedoeld is: zoevend door het landschap, van Alkmaar naar Maastricht of Rotterdam naar Enschede, in opperste concentratie, met het geschenk of Stamboul Train, met Murder on the Orient Express of The Great Railway Bazar, met De trein der traagheid of Moskou op sterk water, met Franklin of Anna Karenina.

Wel nog even van ieder compartiment een stiltecoupé maken.