Rechtsbijstand voor slachtoffers kerk

rkSchadeclaims in civiele procedures: slachtoffers van misbruik in katholieke instellingen kunnen alsnog hun gelijk bij de rechter halen. Ook een procedure bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens is nog mogelijk. Want heeft de staat, haar toezichthouders,  in al die jaren wel voldoende gedaan om dergelijke misstanden te voorkomen?

Strafrechtelijk zullen de meeste misbruikdossiers die nu naar boven komen, verjaard zijn. Maar volgens advocaat Richard Korver van de stichting Landelijk Advocaten Netwerk Zeden Slachtoffers (LANSZ)  maken civiele procedures wel degelijk nog een kans. Juist als het gaat om zedenzaken, zoals bijvoorbeeld incest, is het vaste rechtspraktijk dat rechters dergelijke procedures toelaten, ook als het om praktijken gaat uit de jaren zestig en zeventig.

Het bewijs in civiele procedures ligt wat eenvoudiger, aldus Korver. In het strafrecht moet het bewijs ‘boven elke redelijke twijfel verheven’ zijn. In het civiele recht moet je aannemelijk maken dat bepaalde praktijken gebeurd zijn. „Bijvoorbeeld verklaringen van meerdere slachtoffers over dezelfde daders. Dan kom je al een heel eind.”

Een procedure bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens zou volgens Korver geen unicum zijn. Er ligt daar al jurisprudentie inzake een klacht waarbij het Verenigd Koninkrijk veroordeeld is omdat door overheidsinstanties onvoldoende was opgetreden tegen seksueel misbruik door een stiefvader. Volgens het Hof waren de lokale sociale diensten tekort geschoten. Het feit dat het misbruik in het gezin in de jaren zeventig plaats had en de kennis over de impact ervan geringer was dan nu, vond het Hof onvoldoende excuus.  “Een gepaste en effectieve handelswijze van betrokken instanties had veel leed kunnen voorkomen”, aldus het Hof die schadevergoedingen toekende aan de slachtoffers van destijds.Volgens Korver zou in de Nederlandse situatie zo’n procedure nu ook nog tot de mogelijkheden behoren. “Als bewezen kan worden dat de staat signalen over dergelijke praktijken niet, of onvoldoende heeft opgepakt.”

Strafrechtadvocaat, mr J.B. Boone uit Wijk bij Duurstede heeft inmiddels aangifte gedaan tegen het bisdom Utrecht. Hij vindt dat de misbruikpraktijken die nu naar buiten komen, gefaciliteerd zijn door de katholieke kerk. Het bisdom zou volgens hem vervolgd kunnen worden als ‘criminele organisatie’ en is de verjaringstermijn daarvoor niet verlopen. De instelling van de commissie-Deetman, die in opdracht van de bisschoppen de meldingen over seksueel misbruik onderzoekt, vindt Boone een ‘onaanvaardbare reactie’. Alleen onafhankelijk strafrechtelijk onderzoek vindt hij passend. „Ik sluit uit dat in ‘s-Heerenberg de geestelijken niet van elkaar wisten dat zij deze kinderen misbruikten. Daar is in ieder geval het gezamenlijk oogmerk en het misbruik in georganiseerd verband gebleken.”

Boone wil onderzocht zien of het aartsbisdom op de hoogte is geweest  van dit misbruik, „zonder daar adequate maatregelen tegen te nemen. (..) De enige maatregel die nu is genomen, is het instellen van een ‘excuuscommissie’.

De stichting LANZS, opgericht om juridische bijstand te verlenen aan slachtoffers van zedenmisdrijven, biedt slachtoffers gespecialiseerde advocaten in het hele land. Sinds 2006 is rechtshulp aan slachtoffers van ernstige geweldsdelicten, waaronder zedenmisdrijven, onder bepaalde voorwaarden kostenloos, ongeacht de inkomenspositie. Slachtoffers kunnen contact opnemen via info@lanzs.nl om erachter te komen of zij voor die gratis rechtshulp in aanmerking komen. Reacties omtrent misbruik kunt u ook e-mailen naar misbruik@nrc.nl.

Wat vindt u? Moet de katholieke kerk alsnog achtervolgd worden met schadeclaims voor misbruikpraktijken die volgens het strafrecht verjaard zijn? En mag de Staat afzijdig blijven bij de recente  stroom van signalen over misbruik?

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding