De dikke Zwagergids dertig jaar later

Passionate Zwagerman.

Passionate Bulkboek, € 9,99 ***

Joost Zwagerman stelde van zijn negende tot ongeveer zijn vijftiende jaar de Zwagergids samen, een wekelijks verschijnend tv-blaadje ‘met een oplage van één’ voor familieleden. Zo’n dertig jaar na het laatste nummer, nu Zwagerman zo prominent in de schijnwerpers staat door zijn boekenweekgeschenk Duel, komt Passionate met een nummer dat op een andere manier als een ‘Zwagergids’ kan worden beschouwd: een dik nummer waarin alle aspecten van Zwagermans activiteiten (romans, dichten, bloemlezen, ruziemaken, essayeren) worden uitgelicht en mild-kritisch worden bekeken. Passionate behandelde eerder op soortgelijke wijze de dichter Hans Verhagen.

De dezer dagen zo vaak terugkerende vraag waarom ‘de lettervretende multitasker’ (zoals hij in een column wordt genoemd) na Zes sterren (2002) zo lang geen fictie schreef, leeft bij Passionate nauwelijks. Het resultaat is een breed portret (waarvoor hulde), dat ook een beetje braaf aandoet. Vooral omdat Zwagerman zich de laatste jaren als maatschappijcriticus zo nadrukkelijk profileerde, was een analytischer stuk over de inhoud van zijn betogen op z’n plaats geweest. Nu is de ‘polemische’ paragraaf uit Zwagermans cv toch meer als een verzameling tussen aanhalingstekens geplaatste beledigingen teruggebracht, terwijl je ook wel iemand had willen lezen die had bekeken of het wel een beetje hout sneed wat Zwagerman zo door de jaren heen over ‘multiculti-Nederland’ of de ‘lelieblanke elite’ beweerde.

Stukken over de blik van Zwagerman op de beeldende kunst of zijn liefdevolle toewijding in het bloemleesproject van verhalen en essays zijn dan weer erg mooi. ‘Handenwrijvend sta ik in het leven’, zegt de schrijver over zichzelf.

Sebastiaan Kort