De boom die al maanden belofte blijft

Toen een groepje mannen vorig jaar herfst onder politiebegeleiding een kuil begon te graven, achter een afzetting van rood-witte tape, dacht ik aanvankelijk aan misdaad. Zo buitenissig is dat niet: het onverlichte Oosterpark in Amsterdam is in zomernachten het werkterrein van lustknapen, met als specialisatie SM. Twee jaar geleden is daar nog een klant in gebleven.

Kunst was evenwel de inzet – bleek toen mijn vriendin en ik poolshoogte gingen nemen. „En het is maar tijdelijk hoor”, snauwde een van de gravende kunstenaars ons toe – nog voor dat we enigerlei bedenking hadden kunnen uiten. Het resultaat stond er aan het eind van de dag: een boomvormige metalen stang met bovenin, bij wijze van gebladerte, clusters fiets-voorlampen.

Omdat we na de eerste onvriendelijke bejegening niet verder hadden durven vragen, werd de bedoeling ons pas weken later duidelijk uit het gratis buurtblad van het stadsdeelbestuur. „Misschien is hij u al opgevallen, de fantasieboom in het Oosterpark”, stond er. „De bedoeling is dat hardlopers en wandelaars in het park hun bewegingsenergie om gaan zetten in een verlichte boom én in creatieve duurzame ideeën. Hoe? Daarover hoort u in het nieuwe jaar meer. Op dit moment wordt hard gewerkt aan de technische realisatie. Nog even geduld dus.”

Het krantje meldde ook dat de boom een project is van ‘Stuifmeel Ideeën, een groep maatschappelijk betrokken kunstenaars’. En tevens absoluut de laatste groep kunstenaars waarover op internet geen enkele informatie te vinden is.

Kerstmis kwam en ging, en evenzo de maanden januari en februari, zonder dat er sprake was van enige verlichting, laat staan van aantoonbare omzetting van energie in duurzame ideeën. Van tijd tot tijd waren de leden van Stuifmeel Ideeën bezig op laddertjes, om aan de installatie iets te herschikken – zonder resultaat. Mijn vriendin en ik gingen dan graag even naar de voortgang vragen, want ons ongeduld was groot, en van maatschappelijke betrokkenheid en duurzame ideeën lusten wij wel pap. „Wanneer gaat-ie het nu doen?” Licht grommen was steeds ons deel.

Tot laatst, op een nacht, de boom het plotseling deed, en iedere keer als iemand naderde een beurtelings groen en blauw, helder licht verspreidde. De vreugde was van korte duur – de volgende ochtend al hingen de mannen van Stuifmeel Ideeën weer mokkend in hun laddertjes. Ik zie het trouwens somber in voor de boom, wanneer straks de nachten zoel worden en de lustknapen hun plaats weer innemen. Bij hun bewegingsenergie hebben zij, vrees ik, groene en blauwe verlichting absoluut niet van node.

raymond van den boogaard