Milaan sleept vier banken voor rechter

Vier internationale banken en elf bankiers zullen in mei in Milaan terecht staan wegens oplichten van de gemeente Milaan voor 100 miljoen euro. Volgens het Openbaar Ministerie gaat het om derivatenfraude.

De banken zouden de gemeente in 2005 helpen bij een voordelige financiering van de schulden met behulp van derivaten. Milaan wilde met de zogenoemde swaps (ruil-transacties) de hoge kosten van een schuld van 1,68 miljard euro drukken, met name door de hoge vaste rente op de schuld via derivaten om te zetten in een lagere variabele rente.

Maar de bankiers (en twee hoge ambtenaren van de gemeente die ook zijn aangeklaagd) zouden de hoge afsluitkosten van het nieuwe financieel pakket „doelbewust” hebben genegeerd. De aangeklaagde banken zijn UBS, JP Morgan, Deutsche Bank en de eveneens Duitse DePfa Bank. Ze zouden de derivaten ook boven de marktprijs aan de gemeente hebben verkocht. De gemeente Milaan zal als civiele partij een schadevergoeding eisen van de banken.

Volgens een woordvoerder van UBS is er „geen sprake van bedrog” en zal dat tijdens het proces worden bewezen. Deutsche Bank heeft aangekondigd „zich met kracht te zullen verdedigen” tegen de aantijgingen. De andere banken reageerden niet meteen.

Sinds 2002 mogen Italiaanse gemeenten hun schulden ook afdekken met derivaten. Meer dan de helft van de Italiaanse gemeenten heeft volgens de krant Corriere della Sera de afgelopen jaren van dit soort creatieve contracten gebruik gemaakt. In totaal is zo 27,2 miljard euro gefinancierd.

Volgens de Italiaanse rekenkamer zijn de Italiaanse overheden echter „niet in staat om de waarde van hun derivaten permanent te volgen. Ze zijn daarvoor constant afhankelijk van hun bancaire adviseurs.” Het risico van dergelijke producten is dat ze op jaarbasis wellicht minder kosten, maar dat hun waarde in de loop der jaren zodanig kan zijn gedaald dat ze de onderliggende schuldenlast niet meer afdekken.

In Italië lopen nog 24 andere juridische onderzoeken naar vergelijkbare contracten bij andere overheden. In totaal gaat het om 9,1 miljard euro aan creatieve derivatenconstructies.

De centrum-linkse oppositieleider Majorino in de Milanese gemeenteraad heeft de vorige en huidige burgemeester van de stad opgeroepen tot „scherpe zelfkritiek en een rigoureuze reconstructie van de gang van zaken”.