Het bombeschermend pak

In bombeschermend pakken kan het zo heet worden dat koeling nodig is. De pakken zijn te zien in de film The Hurt Locker.

Door de zes Oscars voor The Hurt Locker staat het pak in de belangstelling dat de bommenopruimers in die film dragen. Een soort ruimtepak dat bescherming zou bieden voor het geval een bom onverhoopt afgaat. Deze pakken bestaan echt. Het Amerikaanse leger gebruikt ze en ze worden gemaakt door de firma Highcom Security Inc. in San Francisco. Het ministerie van Defensie wil niet zeggen of de Explosieven Opruimingsdienst ze heeft, maar op hun site staan wel van dat soort pakken.

Bij een bomexplosie zijn er twee dodelijke mechanismen. Eén is een hagel van gruis en scherven die het onbeschermde lichaam doorzeeft. De ander is de schokgolf. De ontploffing plant zich voort met een snelheid ver boven de geluidssnelheid. Lucht en verbrandingsgassen hopen zich op tot een drukfront dat ook door biologisch weefsel raast en organen vermaalt.

De eerste zorg van de makers van het pak is die schokgolf. De buitenkant is van platen vezelversterkte kunststof, met het supersterke Kevlar als voornaamste bestanddeel. Deze kunnen de schokgolf verzwakken en deels reflecteren. Volgt een schuimachtige laag synthetisch rubber. Ten slotte is er weefsel van opnieuw Kevlar, dat vooral dient als kogelwerend vest: gruis en scherven die de eerste lagen hebben doorboord, moeten hier worden tegengehouden.

Ook het venster van de helm heeft zo’n lagenstructuur: hard plexiglas aan de buitenkant en zachter polycarbonaat binnen, zodat de bewoner geen regen van glasscherven in zijn gezicht krijgt.

Elk onderdeel van het lichaam dat niet wordt afgeschermd, is er geweest. Daarom overlappen de beschermende lagen elkaar bij de gewrichten. Het duidelijkst is dit te zien aan de geprononceerde kraag, die blootstelling van de nek voorkomt. Navrant detail is dat de expert in het pak vaak met blote handen zijn gereedschap zal hanteren. Er is geen zinvolle bescherming te verzinnen waarmee hij zijn werk goed zou kunnen doen.

Verwacht niet in zo’n pak elke ontploffing te overleven, laat staan er ongedeerd uit te kunnen stappen. Er is hoop, dat is alles.

Met al die lagen kan het binnen aardig warm worden, zeker als de bescherming wordt gedragen in de Iraakse woestijn. Daarom is er een leidingencircuit aan de binnenkant van het pak waarin één liter ijswater circuleert. Het pak heeft geen eigen koeling; als het water zelf te warm wordt, moet het reservoir worden vervangen.

Een pak mét warmtewisselaar is in ontwikkeling. Het circuit heeft een elektrische pomp op een 12 volts accu die ook de boordradio van stroom voorziet.

Het pak is leverbaar in twee kleuren en drie maten en weegt 26 kilo. Prijs: 18.000 dollar. Het wereldrecord hardlopen op de mijl in deze kleding staat op 9 minuten 58 seconden.

Herbert Blankesteijn