Hart op de tong kost coach baan

De coach van turner Epke Zonderland was onlangs zeer kritisch op het bondsbeleid.

De turnbond stelde daarna dat verdere samenwerking niet wenselijk meer was.

Er klinkt een diepe zucht aan de andere kant van de telefoonlijn. „Tja, wat vind ik van mijn ontslag?” kreunt Gerard Speerstra, de trainer van wie gisteren bekend is geworden dat hij de turnbond (KNGU) moet verlaten – in goed overleg, zoals dat eufemistisch wordt uitgedrukt. „Ik weet nog steeds niet wat ik ervan vinden moet. Mijn stemming wisselt sterk. Het ene moment ben ik boos en het andere moment accepteer ik de realiteit. Hoe het verder moet? Ik zou het wer-ke-lijk niet weten.”

Het ontslag heeft erin gehakt bij Speerstra, dat wordt zelfs via een telefoonlijn duidelijk. Hij heeft deze uitkomst niet gewild, ook al wist Speerstra twee weken geleden dat hij met vuur speelde toen hij in een interview met de Leeuwarder Courant harde kritiek uitte op het bondsbeleid, op de werkrelatie met zijn belangrijkste turner, Epke Zonderland, en op de werkomstandigheden in het Centrum voor Topsport en Onderwijs (CTO) in Heerenveen, waar hij als bondstrainer was gedetacheerd. Speerstra was door zijn openhartigheid al vaker met de turnbond in conflict gekomen en in zijn contract was een artikel opgenomen dat hij de bond niet meer zwart mocht maken. Maar zijn kranteninterview werd wel als zodanig geïnterpreteerd. Na een schorsing van twee weken kwam de KNGU tot de slotsom dat verdere samenwerking onwenselijk is.

Speerstra is een open boek, een man die het hart op de tong draagt. Als hem iets niet zint, zegt hij daar wat van. Maar altijd met de beste bedoelingen. Speerstra ergert zich al jaren aan het amateurisme binnen de bond en vond met het oog op de komende WK in Rotterdam dat er serieuzer aan de samenstelling van een sterk mannenteam gewerkt moest worden. De WK dit najaar is het eerste kwalificatiemoment voor de Olympische Spelen van 2012 in Londen, maar de turners van de steunpunten in Heerenveen en Den Bosch hadden nog niet één keer samengewerkt. In feite leverde Speerstra oud commentaar, omdat die voorbereiding telkenmale te wensen overlaat. De ironie is dat zijn kritiek hout snijdt, maar wel zijn ontslag inleidde.

Achteraf beseft Speerstra dat hij naïef is geweest en zich koest had moeten houden. Maar de trainer veronderstelde dat hij genoeg krediet had om wat kritische noten te kunnen kraken. „Ik ben de enige Nederlandse trainer die een turner naar de finale op de Olympische Spelen heeft gebracht en een turner heeft begeleid die ook nog vice-wereldkampioen is geworden en tweemaal de wereldbekerserie heeft gewonnen.”

Speerstra ziet de erelijst van Epke Zonderland, die hij zeventien jaar heeft getraind, ook als zijn cv. Daar is hij maar wat trots op. Grimmig: „Dat neemt niemand me af. Dat is iets wat ik altijd meeneem. Ik heb de kans gehad om de hele wereld over te reizen en veel medailles te winnen. Die ervaring koester ik.” Het is zijn houvast. De trainer denkt daarmee een goede entree voor een nieuwe baan te hebben. Waar dat zal zijn, weet hij niet. Speerstra wil eerst de klap van zijn ontslag verwerken voor hij zich opnieuw bindt. Maar gisteren zei hij een vertrek naar het buitenland niet uit te sluiten, ook al brengt dat voor een gezin met drie kleine kinderen complicaties met zich mee.

Epke Zonderland verklaarde gisteravond op een persconferentie in Heerenveen dat hij zich bewust niet keihard achter Speerstra had opgesteld. „Omdat het een conflict tussen hem en de bond was. Maar zelf vond ik het niet optimaal dat Speerstra mijn trainer zou blijven. Voor mijn ontwikkeling is Speerstra onmisbaar geweest, maar hij is niet de enige coach die mij in de toekomst tot topprestaties kan brengen. Dat kunnen anderen ook.”

De turner vertelde ook verbaasd te zijn dat Speerstra in het gewraakte interview kritiek op hun werkrelatie had. Maar het had Zonderland vooral gestoord dat zijn coach meedogenloos was ten opzichte van zijn manager en fysiotherapeut. „Als de relatie met andere mensen om me heen niet optimaal is, heeft dat ook gevolgen voor mij. Mede daardoor kwam ik tot de conclusie dat de situatie rondom mij niet langer ideaal was.”

Zonderland heeft zich vervolgens bewust niet met het conflict bemoeid. Hij heeft alleen Speerstra om opheldering gevraagd en naar zijn zeggen een bevredigend antwoord gekregen. Maar Zonderland had voor zichzelf al vastgesteld dat hij zich zou neerleggen bij een ontslag van Speerstra, ook al maakt dat zijn toekomst ongewis.