De lekkerste kaas zit tussen de gaten

Maria Mosterd: Echte mannen eten geen kaas. Van Gennep, 186 blz. € 14,95

mits fictie: *****

Goede fictie werkt vaak ontregelend. Personages komen geloofwaardig over, de stijl is opvallend en staat bij voorkeur in dienst van het verhaal. Als de verklaring van misdaadjournalist H.J. Korterink klopt – dat Maria Mosterds verhaal niet waar is – zou je kunnen zeggen dat Echte mannen eten geen kaas uitstekende fictie is. Aan de kwaliteit van het boek doet het niets af, integendeel: de personages komen echt tot leven, dat is wel gebleken.

Maar opvallender nog is de stijl. Die is eenvoudig, en je had als lezer het vermoeden dat dat kwam omdat Mosterd niet heel veel nadacht over stijl of metaforen. En ook omdat het verhaal zo aangrijpend was dat ze op die manier wat afstand wilde nemen. Ze leek op een toeschouwer wie de gebeurtenissen overkwamen, met dat idee bleef je achter.

Juist daarom is de stijl voortreffelijk, in wezen staat ze volledig in dienst van het verhaal. Maria komt tot leven, wordt geloofwaardig, evenals het personage/loverboy Manou. Een ander teken dat we met fictie te maken hebben, is de intertekstualiteit. De passage waarin Maria getuige is hoe een rat zich een weg probeert te banen door de ingewanden van een bedreigde jongen lijkt te verwijzen naar een fragment uit de spectaculaire actiefilm 2 Fast 2 Furious .

Natuurlijk weten we niet wat er waar is van het verhaal van Maria, en wat niet. Maar als Korterink gelijk heeft, is Nederland één misbruikt meisje armer, maar misschien wel een echte schrijfster rijker.

Toef Jaeger