Donner moet dossiers zzp'ers heropenen

Minister Piet Hein Donner (Sociale Zaken) moet álle dossiers van de drieduizend van fraude beschuldigde zzp’ers heropenen en opnieuw beoordelen. Dat eist een meerderheid van de Tweede Kamer in een motie die gistermiddag werd ingediend.

De zaak rond de ‘frauderende zzp’ers’ loopt al geruime tijd. Bijna drieduizend zzp’ers (zelfstandigen zonder personeel) werden door uitkeringsinstantie UWV van fraude beschuldigd. Zij hadden gebruik gemaakt van de zogeheten zelfstandigenregeling van het UWV. Daarmee kunnen mensen met behoud van een WW-uitkering een eigen bedrijf beginnen. De gewerkte uren worden vervolgens in mindering gebracht op de uitkering.

Het ging mis bij de interpretatie van het begrip ‘gewerkt uur’: veel zzp’ers gaven alleen hun gedeclareerde uren op, terwijl ze álle gewerkte uren hadden moeten opgeven. Met als gevolg hoge boetes, terugvorderingen en strafrechterlijke vervolging. Onterecht, volgens de zzp’ers.

In een rapport van de Nationale Ombudsman dat vorige maand verscheen, kregen de zzp’ers gelijk. Het UWV heeft onduidelijk gecommuniceerd en de zzp’ers zijn „disproportioneel” hard aangepakt, luidde de conclusie. Het UWV zou alle dossiers opnieuw moeten bestuderen en waar nodig opgelegde boetes en terugvorderingen ongedaan maken. Daarbij stelt de Ombudsman dat de bewijslast omgedraaid moet worden. Dus niet de zzp’er zelf moet aantonen dat hij niet gefraudeerd heeft, maar het UWV moet aantonen dat er sprake is van fraude.

Volgens Donner zou het echter niet mogelijk zijn om alle dossiers te heropenen. Zaken die al voor de rechter zijn geweest kunnen immers niet opnieuw bekeken worden. Die reactie schoot een meerderheid in de Tweede Kamer in het verkeerde keelgat. In een debat, vorige week woensdag, eiste Donners partijgenoot Eddy van Hijum dat „de minister tot het uiterste gaat om de scheve situatie te herstellen van mensen die ten onrechte in de hoek van fraude zijn gezet”, dus ook de mensen die al door de rechter zijn veroordeeld.

Vakcentrale FNV noemt het „flauwekul” dat het juridisch niet mogelijk zou zijn om afgesloten dossiers opnieuw te bekijken. „Wij hebben er onafhankelijke juristen naar laten kijken en zowel op bestuursrechtelijk als op strafrechtelijk gebied zijn er mogelijkheden”, zegt bestuurder Leo Hartveld. De FNV is opgetogen over de motie. „Hier kan Donner niet omheen.”

In een brief aan de Kamer laat Donner vanochtend weten dat hij een bespreking in de ministerraad noodzakelijk acht, voordat hij in kan gaan op de motie.