De wereld is al lang ten onder gegaan

The Road. Regie: John Hillcoat. Met: Viggo Mortensen, Kodi Smit-McPhee, Charlize Theron. In: 17 bioscopen ***

Waarom de apocalyps in de verre toekomst situeren als de voortekenen van de nakende ondergang van de wereld al dagelijks te zien zijn? Zoiets heeft de Australische regisseur John Hillcoat gedacht bij zijn verfilming van de beroemde roman van Cormac McCarthy The Road.

The Road speelt zich af na een niet nader aangeduide catastrofe. Alle dieren zijn dood, de bomen staan er kaal bij en er valt voortdurend regen uit de lucht. Wat rest van de mensheid, valt uiteen in de slechten, die zich te buiten gaan aan kannibalisme, en de goeden, die nog een restje menselijke waardigheid proberen te behouden. Tot die laatsten behoren vader (Viggo Mortensen) en zoon (Kodi Smit-McPhee) die door dit troosteloze landschap richting de kust trekken.

Hillcoats keuze voor stevig realisme, is een gelukkige. Hij filmde op locatie en zijn protagonisten zijn uitgedost als zwervers, die hun hele hebben en houwen in een winkelwagentje voor zich uitduwen. Mortensen levert een grote prestatie, die in het afgelopen prijzenseizoen schandelijk over het hoofd werd gezien. Hij schakelt knap tussen woeste overlevingsdrang en vaderlijke tederheid. Kindacteur Kodi Smit-McPhee laat de kijker betrekkelijk onberoerd.

De roman bevat gruwelijke scènes, die zich niet goed laten vertalen naar beelden en die Hillcoat wijselijk niet opnam. Wat overblijft, is somber genoeg. Een van Hillcoats inspiratiebronnen was de klassieker Ladri di biciclette: ook een film over vader en zoon die aan de grond zitten.

Hillcoat heeft zich zeer nauwgezet aan het boek gehouden, maar is er niet in geslaagd om ook de lading en de bijna Bijbelse zeggingskracht van McCarthys proza te benaderen. McCarthy schrijft karige, korte zinnen, omringd door veel wit op de pagina. De filmische equivalent van al dat suggestieve wit zou het gebruik kunnen zijn van zogeheten temps mort; filmtijd waarin niets of bijna niets gebeurt. Juist dat ontbreekt in Hillcoats versie van The Road: elke scène is keurig opgebouwd met een begin, midden en een einde. Zeker voor wie Hillcoats fraaie western The Proposition heeft gezien, is die aanpak teleurstellend braaf en behoudend. Hij gebruikt te weinig wit.