Advies: geen herstemming in Rotterdam

Een herstemming in Rotterdam is niet nodig, ook niet in de stemdistricten waar zich onregelmatigheden hebben voorgedaan tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van begin deze maand.

Het aantal geconstateerde misstanden, zoals meer mensen tegelijkertijd in één stemhokje, heeft geen invloed gehad op de uiteindelijke zetelverdeling.

Dat zijn de belangrijkste conclusies die de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven vanmiddag bekend zou maken. Op basis van dat advies neemt de Rotterdamse gemeenteraad vanavond een beslissing over de rechtmatigheid van de raadsverkiezingen van twee weken geleden. Uit zowel de eerste als de tweede telling kwam de PvdA (28,9 procent) als de grootste partij uit de bus, op de voet gevolgd door Leefbaar Rotterdam (28,6 procent). Het verschil op basis van de donderdag uitgevoerde hertelling bedraagt 754 stemmen in het voordeel van de sociaal-democraten. Beide partijen zouden recht hebben op veertien zetels.

Na onder meer gesprekken met diverse voorzitters van stembureaus stelt de raadscommissie dat de stembusgang in Rotterdam niet vlekkeloos is verlopen. Maar van grootschalige beïnvloeding is geen sprake geweest. Zo zouden verreweg de meeste onregelmatigheden zijn ontstaan doordat „kiezers uit pure naïviteit met meerdere mensen in één stemhokje” hebben gestaan, zegt commissielid Bas van Tijn (VVD). De Kieswet staat dat niet toe wegens de verplichte geheimhouding. „Maar op basis van diezelfde Kieswet wordt zo’n stem wel geaccepteerd.”

De commissie adviseert dan ook om voortaan meer aan voorlichting te doen, ook met beelden en ook op de verkiezingsdag zelf. Daartoe zou de Kieswet moeten worden aangepast. „Pictogrammen en een korte video-instructie”, aldus Van Tijn. Rotterdam telt relatief veel analfabeten. Ongeveer één op de zes inwoners kan lezen noch schrijven. Landelijk is dit cijfer één op tien.

Uit de hertelling bleek ook dat op de verkiezingsavond zelf 1.202 geldige stemmen ‘vergeten’ waren. Op een totaal van 226.128 uitgebrachte stemmen is dat volgens Van Tijn een te verwaarlozen aantal. Zijn commissie wijt die foutmarge aan „de logica dat mensen nu eenmaal fouten maken, zeker aan het einde van een lange en vaak zware dag”, aldus Van Tijn. Hij zou graag zien dat de Kieswet ook op dat punt herzien wordt. „Tellen in een nabijgelegen gymzaal, met vier in plaats van twee ogen, vermindert het aantal fouten. Dat heeft Rotterdam vorige week bewezen bij de hertelling.”

Leefbaar drong eerder aan op een herstemming in die districten, waar relatief veel onregelmatigheden zijn geconstateerd. Volgens de partij hebben leden van stembureaus geholpen bij het invullen van machtigingsformulieren.