'Wij wachten op gerechtigheid'

Arnon Grunberg reist van Istanbul naar Bagdad en doet verslag van zijn belevenissen. Deze keer is hij bij Armeense protestanten in Syrië. Aflevering 9.

Dominee Serop G. Megerditchian van de Armeense Evangelische Emanuel Kerk in Aleppo heeft achter zijn bureau een portret van Bashar Al-Assad hangen. Wat Atatürk is voor Turkije is Assad voor Syrië. Voor en na de zondvloed: persoonsverheerlijking. Maar Atatürk is dood en Assad leeft.

„Wij protestantse Armeniërs zijn een minderheid binnen een minderheid. Er zijn vijfhonderd Armeens protestantse families in deze stad,” zegt de vriendelijke dominee. ‘We zijn actief, we hebben een zondagsschool voor kinderen, we hebben een vrouwengroep, we organiseren spirituele bijeenkomsten voor pasgetrouwde stelletjes.”

De dominee heeft een goudkleurige vulpen in zijn borstzak. Tegenover de foto van Assad hangt een schilderij van een levensgrote Jezus die op de ramen van het Verenigde Naties-gebouw in New York klopt.

De dominee ziet mij kijken.

„Ja, dat betekent dat wij Armeniërs wachten op gerechtigheid.”

Daarnaast hangt een schilderij van een huilende berg met een grote ketting eromheen.

De dominee zegt: ‘Dat is de Ararat, die huilt omdat Turkije hem gevangen houdt.’

Verderop in zijn kantoor hangt een landkaart waarop Armenië een groot deel van Oost-Turkije beslaat. „Het thuisland,” noemt de dominee het.

In het Midden-Oosten lopen landkaarten voor of achter, het is maar hoe je het bekijkt.

„Is het moeilijk een Armeense protestant te zijn in Syrië?”

„O nee,” zegt de dominee. „Hiernaast is een moskee en ik ben bevriend met de imam. Er is hier vrijheid voor christenen. Tot voor kort kon je in Turkije geen kerk restaureren en in Egypte moet je ook niet proberen een kerk te bouwen, maar in Syrië kun je zoveel kerken en moskeeën bouwen als je wilt. Hoe heet je en voor welke krant werk je?”

Vrijheid in het Midden-Oosten is het bouwen van gebedshuizen. Zoiets zei de galeriehouder Issa Touma al tegen me.

De dominee schrijft mijn naam en de naam van deze krant op een papiertje. Misschien is een verveelde medewerker van de Syrische geheime dienst geïnteresseerd in mijn activiteiten in Syrië.

Daarna laat de dominee zijn kerk zien. „Onze dienst is volledig in het Armeens, de mensen moeten kunnen volgen wat er wordt gezegd, en van mystiek houden wij Armeense protestanten niet. Alles moet begrijpelijk zijn.”

’s Avonds bezoek ik een aftandse bioscoop waar een illegale kopie van een Jackie Chan-film draait. In de bioscoop zijn alleen mannen, die allemaal in hun zetels zitten alsof de bioscoop een gebedshuis is waar gemasturbeerd dient te worden.

(wordt vervolgd)