Hoogervorst en Van Rij: bestel moet radicaal anders

Nederland verdient een hogere kiesdrempel, een gekozen minister-president, gekozen burgemeesters en een ander kiesstelsel. Deze radicale maatregelen zijn nodig om het politieke bestel, dat op zijn laatste benen loopt, grondig te hervormen. Dit schrijven de twee oud-politici Hans Hoogervorst (VVD) en Marnix van Rij (CDA) vandaag in afzonderlijke opinieartikelen in deze krant.

Hun analyse is hard. Politieke partijen moeten snel handelen en institutionele wijzigingen doorvoeren omdat Nederland een „verlammende fase” in dreigt te gaan, waarin de politiek volledig versplintert. De aantasting van de democratie kan al op korte termijn „zeer ernstige consequenties” hebben, schrijft Hoogervorst. En Van Rij: „Hoe diep moeten wij nog verder zakken voordat de ogen echt opengaan?”

Hoogervorst, oud-minister en voorzitter van de Autoriteit Financiële Markten, wil toe naar een politiek tweestromenland met vier of vijf partijen waarin „stabielere coalitievorming” kan plaatsvinden. Hij bepleit de invoering van een kiesdrempel van 5 procent. Partijen als GroenLinks, D66 en ChristenUnie, die bij de verkiezingen in 2006 minder dan 5 procent van de stemmen kregen, zouden dan niet in de Kamer zijn gekozen.

Van Rij, partijvoorzitter van het CDA van 1999 tot 2001, ook voorstander van een hogere kiesdrempel, denkt dat het na de verkiezingen mogelijk is om, met steun van de PVV, nog drie andere fundamentele wijzigingen door te voeren: een gekozen minister-president, een gemengd kiesstelsel met twee stemmen zoals in Duitsland en een rechtstreeks gekozen burgemeester voor grote steden.

Het pleidooi van de oud-politici komt op de dag dat de Eerste en Tweede Kamer de vorige week overleden Hans van Mierlo herdenken. Die zag in 1966 het politieke systeem falen en richtte D66 op. Het is D66 nooit gelukt om belangrijke bestuurlijke vernieuwingen door te voeren.

Politiek bestel: pagina 7