Ernst & Young gestraft in zaak Landis

De voormalige accountant van het failliete automatiseringsbedrijf Landis is door het tuchtcollege van de landelijke beroepsorganisatie Nivra voor een half jaar geschorst wegens zijn rol bij het manipuleren van de cijfers van het bedrijf.

De 65-jarige Henk Smits, ex-partner van het kantoor Ernst & Young en auteur van het boek Compendium voor de jaarrekening, heeft ten onrechte een goedkeurende verklaring afgegeven over de jaarrekeningen van 1999 en 2000 van Landis. Zowel winst als eigen vermogen waren daarin te „rooskleurig” voorgesteld. Een syndicaat van banken en beleggers voelde zich hierdoor misleid.

Dat blijkt uit de uitspraak die de Raad van Tucht voor registeraccountants van het Nivra gisteren deed. Het tuchtcollege noemt de overtredingen zo ernstig dat een „zware maatregel” gepast wordt gevonden. De straf heeft geen praktische uitwerking want Smits is geen accountant meer. Hij ging in 2003 mede om gezondheidsredenen met vervroegd pensioen. Een voormalige medewerker van Smits, die eveneens niet langer als accountant actief is, kreeg in dezelfde zaak een berisping.

Vier jaar na de beursgang ging Landis in 2002 failliet. Het concern, geleid door Paul Kuiken, kende een onstuimige groei. Uiteindelijk werkten er 3.000 mensen. Curatoren en de beleggersvereniging VEB hebben al in een eerder stadium de voormalige top van Landis, de raad van commissarissen en accountantbureau Ernst & Young aansprakelijk gesteld voor de financiële schade. Het boedeltekort bedraagt 160 miljoen euro. Volgens de VEB is het verlies voor beleggers 440 miljoen euro.

De curatoren kwamen al in 2007 tot de conclusie dat Landis door misleiding ten onder is gegaan en dat accountant Ernst & Young ernstig tekort was geschoten. Landis had in haar expansiebeleid met veel kostbare overnames „bewust risicovol” geopereerd concludeerden onderzoekers vorig jaar in een rapport in opdracht van de rechter. De VEB vraagt de rechter om wanbeleid te constateren ten behoeve van een schadeclaim.

Curator Willem Jan van Andel van Landis zegt de uitspraak „uniek en heel belangrijk” te vinden. „Hiermee staat de deur voor schadevergoeding wijd open.”

Smits zelf noemt de sanctie „heel erg vervelend”. „Ik ben altijd een gewetensvolle accountant geweest.” Ernst & Young zegt de uitspraak van de tuchtraad nog te moeten bestuderen, teneinde eventueel beroep in te stellen.

Meer over de ondergang van Landis op nrc.nl/economie