Een goedkope Harley via eBay

Als je een motorfiets via internet bij opbod te koop zet, zit je dan automatisch aan de laatste bieder vast? Ook als het geboden bedrag duidelijk te laag is?

De Zaak. Een motorrijder kan zijn Harley Davidson, type FL 1340, niet meer betalen en besluit deze te koop aan te bieden op de veilingwebsite eBay. Hij kiest een looptijd van tien dagen en krijgt 21 biedingen. De laatste en hoogste bedraagt 3.250 euro. De eigenaar verkoopt de motor echter buiten de webveiling om voor 7.000 euro aan een ander.

Mag dat zomaar? De teleurgestelde bieder wil schadevergoeding wegens contractbreuk. Hij eist 4.250 euro: het verschil tussen de gemiddelde koopsom van vergelijkbare motorfietsen, 7.500 euro, en de overeengekomen koopsom van 3.250 euro.

Hoe praat de motorverkoper zich hieruit? Die zegt ronduit zich te hebben vergist. Hij heeft nooit voor dat bedrag willen verkopen. De bieder had volgens hem moeten mailen of bellen om de deal rond te maken. Een Harley Davidson van dat type is immers veel meer waard. Bij het invoeren van zijn veilingopdracht vergat de motorrijder zijn gewenste minimumprijs (7.000 euro) in te tikken, waardoor de standaardkeuze ‘1 euro’ zichtbaar bleef. De verkoper vindt dat de bieder de fout had moeten doorzien. De bieder handelt veel op eBay en de verkoper niet. Kortom, er is misbruik van vertrouwen gemaakt. De bieder deed met opzet een laag bod bij het sluiten van de biedingstermijn. En de gevraagde schadevergoeding is onredelijk.

Hoe luidt de rechtsvraag? Was bij de motorrijder sprake van ‘dwaling’ of mocht de bieder er ‘gerechtvaardigd op vertrouwen’ dat het wel klopte?

Welke maatstaven gebruikt de rechter? Die begint met het lezen van de Gebruikersovereenkomst op eBay. Alleen wie daarmee expliciet akkoord is, mag immers meedoen aan de site. En de rechter zoekt in het Burgerlijk Wetboek na wanneer je er bij rechtshandelingen op mag vertrouwen dat een verklaring of gedraging ook echt voortvloeit uit de wil van de ander.

Hoe valt die toetsing uit?Niet goed voor de motorrijder. In de standaardregels van eBay staan wel wat uitzonderingen. De koop is niet gesloten als de identiteit van de koper onduidelijk is. Of als de koper niet op de gewenste manier kan of wil betalen. De hoofdregel is: de hoogste bieding geldt. De stelling van de motorrijder dat de koop alleen geldt als hij het bod apart heeft ‘aanvaard’, staat niet in de regels van de website.

Het wetboek helpt ook niet. Wel wil de rechter aannemen dat de motorrijder niet voor een laag bedrag heeft willen verkopen. Het gat tussen diens wil en verklaring is echter niet groot genoeg om te ontsnappen. eBay is nu eenmaal een veilingsite. De motorrijder heeft zijn veilingaanbod niet ingetrokken, wat wel had gekund. Hij zag immers zo’n twintig, nog lagere biedingen voorbij komen. Dat hij de veiling niet heeft gevolgd, zoals hij zegt, vindt de rechter niet aannemelijk. Hij had toch geld nodig? Dus komt zijn gedrag voor eigen rekening en risico.

De koper heeft daarom recht op vergoeding van zijn gederfde winst. De rechter halveert die tot 2.150 euro, omdat hem alleen een voordeel is ontnomen en geen nadeel toegebracht.

Folkert Jensma