De Tweede Kamer in via je omroep

Om jongeren bij de politiek te betrekken, richt omroep BNN een eigen partij op en maakt er een tv-programma van. De Kiesraad ziet geen bezwaar.

Publieke zender BNN wil op 9 juni met jongerenpartij Lijst 0 deelnemen aan de Kamerverkiezingen. Onder jongeren roept het initiatief wisselende reacties op. Scott vraagt zich op de Hyvespagina van de nieuwe partij af of er echt „een mediastunt” voor nodig is om jongeren bij de politiek te betrekken. En welke richting gaat het op, vraagt Wouter. „Links, rechts, midden? Progressief of conservatief?”

BNN wil het publiek zelf twee kandidaten en een lijsttrekker laten kiezen uit tien gegadigden die zich presenteren in een televisieserie die vanaf 9 april te zien is op Nederland 3. Jongeren die de Tweede Kamer in willen, kunnen zich via internet aanmelden bij de omroep.

Het is de vierde keer dat BNN het politieke programma Lijst 0 uitzendt, dat politiek inzichtelijk wil maken voor jongeren. Het idee voor een eigen partij ontstond na de val van het kabinet. BNN heeft voor de politieke partij een aparte vereniging opgericht. Met het project wil de omroep „de jonge generatie een stem geven” in Den Haag en de kloof tussen jongeren en politiek kleiner maken. „Het is ook een experiment om te kijken voor welke kandidaat jongeren gaan”, zegt een woordvoerder. „Het is zeker geen reclamespot voor de jongerenpartij. We laten ook zien wat er misgaat, en andere partijen komen ook aan bod.”

De Kiesraad, die regering en parlement adviseert over kiesrechtkwesties, bepaalt aanstaande donderdag of Lijst 0 kan meedoen. De omroep moet voor 27 april een kandidatenlijst inleveren. Een groepering die nog niet in de Tweede Kamer zit, kan zich pas kandidaat stellen na betaling van 11.250 euro. Deze waarborgsom wordt terugbetaald als de partij ten minste 75 procent van de kiesdeler behaalt (in 2006 was die kiesdeler 65.591 stemmen).

BNN betaalt de waarborg uit het programmabudget, in feite belastinggeld. Volgens de initiatiefnemers is het de omroep toegestaan een politieke partij op te richten en die oprichting op deze manier te financieren, omdat het voor een tv-programma is. Formeel wil BNN de banden met Lijst 0 een dag voor de verkiezingen verbreken, „om belangenverstrengeling te voorkomen”.

Het Commissariaat voor de Media gaat onderzoeken of een omroep zo’n alliantie aan kan gaan met een politieke partij.

De Kiesraad ziet in de Kieswet „geen aanknopingspunt” om een omroep ervan te weerhouden deel te nemen aan de verkiezingen. „Elke vereniging met rechtsbevoegdheid kan dat.”

Het programma van Lijst 0 stellen de door het publiek gekozen kandidaten op tijdens het draaien van de tv-serie. Of de partij zich rechts of links positioneert, kan BNN daarom niet zeggen.

Reinier Heuting, directeur van onderzoeksbureau Synovate, denkt dat een jongerenpartij in deze politiek instabiele tijd uitzicht kan hebben op een Kamerzetel. „Het is wel afhankelijk van hoe serieus BNN het aanpakt, maar een deel van de jongeren kiest uit protest. Een partij die uit recalcitrantie ontstaat, maakt een kans.”