SP ziet meer kans op linkse coalitie met Job Cohen

Op de partijraad van de SP werd afgelopen weekend Emile Roemer als nieuwe leider toegejuicht. De vraag is of hij de komende maanden de dalende trend in de peilingen kan keren.

Zijn maidenspeech als fractievoorzitter van de Socialistische Partij las Emile Roemer veilig van papier. Toch kon hij niet voorkomen dat hij, waarschijnlijk door de zenuwen, meerdere keren struikelde over de voor hem geschreven toespraak. Maar zijn boodschap was duidelijk.

Roemer heeft nieuwe hoop op een progressieve coalitie nu Job Cohen de PvdA-lijst voor de Kamerverkiezingen wil aanvoeren, in plaats van Wouter Bos. „Ik spreek de hoop uit dat we met Cohen een nieuwe stap kunnen maken”, zei Roemer zaterdag tijdens de SP-partijraad in Amersfoort.

Roemer, die 24 maart op een congres nog formeel tot lijsttrekker moet worden gekozen, werd door de partijleden enthousiast verwelkomd. Een week geleden volgde de Brabander Agnes Kant op. Zij stapte op na de nederlaag van de gemeenteraadsverkiezingen. Om afscheid te nemen van Kant kregen de SP’ers een filmpje te zien met haar partijactiviteiten van de afgelopen twintig jaar. Kant zelf was thuisgebleven, maar dat weerhield het publiek er niet van het hele filmpje lang voor haar te klappen. Om daarna weer zakelijk over te gaan tot de orde van de dag.

Roemer nodigde Job Cohen en Femke Halsema publiekelijk uit voor een gesprek. Hij wil samen met de partijleiders van de PvdA en GroenLinks een lijst van gemeenschappelijke punten opstellen. Want Roemer streeft naar een „zo progressief mogelijk kabinet”.

De SP wil dat Cohen de kiezers dit keer vóór de verkiezingen aangeeft of de PvdA bij een regeringsdeelname over links of over rechts gaat. Bos bekende voor de verkiezingen nooit kleur. „Ik weet dat de PvdA van nature geneigd is naar rechts te kijken en ik heb dat Cohen eigenlijk ook al weer horen zeggen”, zei Roemer, maar dat zou een terugkeer naar het „ouderwets jaren-80-beleid” zijn. „Daarom doe ik vandaag deze oproep aan Job Cohen: Kies niet voor het retrobeleid van rechts, maar voor het lef van links!”

Ook andere SP-prominenten benadrukten de nieuwe kansen door de komst van Cohen. „Het gaat straks om het totaalresultaat van de verkiezingen”, zei Tiny Kox, SP-fractievoorzitter in de Eerste Kamer desgevraagd. „De wervende kracht zit niet in aparte partijen, maar in het aanbod dat je de kiezer kan doen van een linkse regering.” De kans op een linkse coalitie is met Cohen groter, denkt Kox. „En als het resultaat dan is dat de SP wat kleiner wordt en de PvdA wat groter, dan is dat goed”, meent hij zelfs.

Slechts enkele SP’ers spraken in de wandelgangen de vrees uit dat Cohen een nieuwe bedreiging vormt voor de Socialistische Partij. De scheidend burgemeester van Amsterdam staat te boek als de man die ‘de boel bij elkaar houdt’ en zou met dat imago veel stemmen kunnen trekken bij kiezers die zich tegen de opmars van Wilders keren. Zo denkt Ineke Palm, de SP-voorzitter van de afdeling Rotterdam, dat de SP „het wel moeilijk met Cohen gaat krijgen.”

De partijraad begon zaterdag met een terugblik van de lokale SP-afdelingen op de gemeenteraadsverkiezingen, waarbij de SP behoorlijk verloor. Een meerderheid vindt dat de SP zich meer moet aansluiten bij acties die bewoners voeren in de wijken en zich minder als een bestuurderspartij moet profileren. Ook zeiden de aanwezigen dat de SP zich meer moet richten op de vele linkse kiezers die niet zijn gaan stemmen. Partijvoorzitter Jan Marijnissen, die de boventoon voerde en uit de losse pols de zaal toesprak, zei als een strenge vader dat hij niets nieuws had vernomen. „We wisten allang dat wethouders niet in het gemeentehuis moeten blijven. Waarom staan we dat dan toe?” De kern is te weten wat mensen ten diepste bezighoudt, zei hij. „Zijn we niet een beetje te lui geweest?”

Roemer gelooft dat de SP de komende maanden de weg omhoog terugvindt. „Sommige mensen zeggen: drie maanden is veel te kort. Ik zeg dan: sommige mensen geloven dat de hele wereld in één week is geschapen.”

De afdeling Boxmeer, die door Roemer is opgebouwd, twijfelt niet aan de wervende kracht van het nieuwe SP-boegbeeld. „Onze Emile trok net zoveel stemmen als drie wethouders samen”, riep een lokale SP’er tegen de aanwezigen. „Wij zijn de Emile-bonus verloren, maar jullie mogen hem hebben!”