'Na de kotsscène snijden naar zielig liedje'

Cabaretiers Jeroen van Koningsbrugge en Dennis van de Veen hebben na NieuwDier en Draadstaal snel en onverwacht groot succes als het zangduo Jurk.

Jeroen van Koningsbrugge (36) en Dennis van de Ven (37) staan op toneel. Omdat ze dat „leuk” vinden. Daarom maken ze ook samen het VPRO-programma Draadstaal, deden ze commercials, had Dennis een rol in De Staat van Verwarring, speelde Jeroen mee in een film, trad hij op als een van de Lama’s, en was hij ‘teamcaptain’ in Ik Hou van Holland. En dat is wel eens problematisch. Dat jij dat goedkeurt, zeggen mensen dan tegen Dennis, dat Jeroen aan een RTL-programma meedoet. En tegen Jeroen: „Je moet keuzes maken.”

En nu is er dus ook een theatertour, én een debuut-cd. Hoewel de pers wisselend reageert, zijn de fans uitgesproken. Nog voordat er een letter op papier stond voor de voorstelling Avondjurk, waren de kaarten uitverkocht. En na een oproep via twitter werd het liedje Ik zou zo graag direct een nummer 1 hit. De nummers – over de liefde, over alleen zijn, een echtelijke ruzie en de dood – slaan aan. Marco Borsato vroeg het duo als zijn voorprogramma in het Amsterdamse Westerpark. Een optreden voor 40.000 mensen. Hilarisch vindt Jeroen van Koningsbrugge dat. „Twee van die jojo’s die een cd opnemen. En dan staan we daar plots voor duizenden mensen.”

We spreken af in Eindhoven, het Parktheater. Vlak na de soundcheck en voor het optreden – uitverkocht – is er tijd voor een interview. Dennis van de Ven praat vlug en veel. Hij zegt zinnen als: „Tussen Jeroen en mij ligt een akker van creativiteit en schoonheid.” Jeroen van Koningsbrugge stuurt ondertussen via zijn iPhone een twitterbericht de wereld in. Zijn antwoorden zijn directer, hij noemt zich de wat minder subtiele van het stel: „Als ik een vrouw speel, krijg je een stier op naaldhakken, een tank met tieten.”

Hoe hebben jullie elkaar gevonden?

Jeroen van Koningsbrugge: „Ik heb Dennis ontmoet in Maastricht in 1996. Hij was 24 en net afgestudeerd aan de regieopleiding. Ik begon aan het eerste jaar van de toneelacademie. Ik was nogal een laatbloeier. Dennis zou Jesus Christ Superstar gaan regisseren op het Vrijthof, en ik wilde Judas spelen. Op het laatste moment zag hij af van de regie, hij kreeg de rol van hogepriester Anas. We hebben elkaar toen ontmoet tijdens repetities. Dat klikte. Want als je daar met een groep van dertig man staat en er is er maar een die mee lacht, dan denk je al snel, wie is dat?

Jullie begrepen alleen elkaar?

Dennis van de Ven: „Ja. Dat hebben we wel vaker. Inmiddels weten we waar de grens ligt. Maar toen we een paar jaar geleden met Draadstaal begonnen, konden we nog wel eens wat te hard gaan. Jeroen en ik hebben de neiging elkaar te willen verrassen – de neiging om stappen over te slaan. Dan maken we grappen die niets met de lijn van het programma te maken hebben, gewoon omdat we elkaar aan het lachen willen maken. Dan doe je dingen die voor de kijker niet te begrijpen zijn.”

De VPRO grijpt dan niet in?

Jeroen van Koningsbrugge: „Nee, we hebben wel discussie. Bij Nieuw Dier (sketchprogramma voor Talpa, red.) namen we een scène op over een verspreking. Een feestganger in een club stelt zich voor als Poesjkarietz. Ik kan dat niet verstaan; Poeskafiets? Noeskawietz? Drie minuten duurt die scene, één shot. Daar willen ze dan in knippen. Zo werkt tv niet, zeggen ze dan. Nou, die van mij wel.”

Dennis van de Ven: „Het moet in één shot. Je moet er als kijker niet uit kunnen. Gelukkig hebben we bij de VPRO inmiddels carte blanche.”

En nu is er muziektheater.

Jeroen van Koningsbrugge: „We maakten altijd al liedjes. Ik werd na het eerste jaar op de toneelacademie alsnog afgewezen. Ik verhuisde naar Amsterdam. In 2000 kwam ook Dennis die kant op. Toen zijn we samen in een hok gaan zitten. We wilden cabaret gaan maken. Maar ondertussen zaten we alleen maar liedjes te zingen.”

Hoe is ‘Avondjurk’ ontstaan?

„Vorig jaar zongen we een stukje in De Wereld Draait Door. De volgende ochtend hing meteen een boekingskantoor aan de lijn, of we een muziekvoorstelling wilden maken. De liedjes werden de ruggegraat en er kwamen sketches tussendoor. Ik haat musicals, ik vind dat niks, maar eigenlijk spelen we wel met hetzelfde gegeven. Vanuit een kotsscène snijden we naar een zielig liedje.”

Jullie fans kijken naar ‘Draadstaal’, ‘De Lama’s’ en ‘Ik hou van Holland’. Valt zo’n muziekvoorstelling wel goed?

Dennis van de Ven: „Niet bij iedereen natuurlijk. Sommigen zeggen ‘Ik vind die liedjes irritant’. Maar volgens mij is Avondjurk een heel toegankelijke voorstelling geworden.”

Jeroen van Koningsbrugge: „Een beetje zoals kindertheater. Er zit een laag in voor de jeugd, maar als er ouders meekomen, moeten die om andere dingen lachen.”

Dennis van de Ven: „We wisten: als je met je snufferd op tv bent, en omhelsd wordt door een breed publiek, dan krijg je dat publiek ook in de zaal. Kijk, sommige mensen kunnen er niet tegen als een lied je rechtstreeks in de ziel snijdt. Daarom hebben we een voorstelling gemaakt die op verschillende niveaus zou moeten werken. De één ziet wel de verbanden tussen de liedjes en de sketches. Maar ook als je die niet ziet, heb je een leuke avond.”

Veel liedjes gaan over gebrek en gemis.

Jeroen van Koningsbrugge: „Ik ben dol op gebreken. Dat zie je trouwens ook in Draadstaal. Eigenlijk in alles wat ik doe. Wat is er nou leuker dan iemand met wie iets mis is? Loensen alleen al. Net als pijnlijke situaties, heerlijk vind ik dat. Dat je niet weet of je nou wel of niet mag lachen.”

Dennis van de Ven: „Het gespartel van de mens is intrigerend. Het is ontroerend en grappig tegelijk. Die combinatie komt bij ons voortdurend terug. Het zit zelfs in onze naam.”

In Jurk?

Jeroen van Koningsbrugge: „Die naam, dat komt door mijn oma. Zij kreeg een hersenbloeding, en afasie. Je rechter- en linkerhersenhelft kunnen dan geen contact meer maken. Ze kon niet meer zeggen wat ze wilde zeggen. Alleen maar ‘gek hè’, ‘krim’ en ‘jurk’. Haar zoon stuurde toen met de jaarwisseling een kaartje: ‘Een jurk 1996’. Ik vond dat zo grappig. Dat woord kon eigenlijk alles betekenen.”

Dennis van de Ven: „Zoiets is eigenlijk grappig en ontroerend tegelijk. Ook dan krijg je die vraag, ‘mag ik hier nou om lachen of niet?’ Dat zijn toch hele fijne momenten in het leven.”

En jullie rolverdeling?

Dennis van de Ven: „Voor Draadstaal schrijf ik de teksten. De liedjes ontstaan improviserend, maar ik heb er ook een aantal zelf geschreven. Dat komt door dat haperende liefdesleven van mij. Maar ook omdat het fijn is om over de liefde te schrijven. Die liedjes werken louterend.

„Jeroen is meer van de grappen, heel kort door de bocht gezegd. Hij kan ook vrij plompverloren op mijn teksten reageren. Die of die zin, die moet eruit. Hij reageert primair, een soort gut feeling noemt hij dat. Ik vind dat niet erg, dat verschil tussen Jeroen en mij. We omhelzen ook elkaars gebreken.”

Vanavond staat ‘Avondjurk’ in de Meervaart in Amsterdam. Tournee t/m 1 april. Op 17 april geeft Jurk een concert in Paradiso, Amsterdam. Inl: eenjurk.net