Klein, maar niet meer zo fijn

In demissionaire status is het met één mond spreken voor een kabinet niet langer heilig. Demissionair minister Van der Hoeven van Economische Zaken debiteerde deze week dat Nederlandse banken weer groot mogen zijn. Die opvatting druist in tegen de lijn die ex-minister Bos van Financiën koos na het opvegen van de Nederlandse brokken van ABN Amro en Fortis uit de kredietcrisis. Hoewel Bos weg is – en weg blijft – is zijn standpunt nog altijd kabinetsbeleid.

Voor een bepaalde categorie banken is het voorstel van de Limburgse minister zo gek nog niet: de kleintjes. De kleine, naar hun eigen maatstaven ‘middelgrote’, banken van Nederland hebben het niet gemakkelijk.

NIBC zag haar winst in 2009 meer dan halveren. De Haagse zaken- en tegenwoordig ook spaarbank wil snel voor 750 miljoen hypotheekobligaties uitgeven. SNS Reaal uit Utrecht bevestigde vorige maand nog eens een gigantisch financieel probleem bij de vastgoeddivisie. Kredietbeoordelaar Moody’s verlaagde prompt haar oordeel. Friesland Bank moet over heel 2009 nog rapporteren, maar had in de eerste helft daarvan de winst al met bijna 70 procent zien dalen en is onzeker over economisch herstel.

Van Lanschot Bankiers beleefde, in de woorden van topman Floris Deckers gisteren, „een verschrikkelijk rotjaar”. De winst van ruim 30 miljoen in 2008 smolt weg tot een verlies van 15,7 miljoen. Er verdween 40 miljoen in een automatiseringsprobleem en men vreest een strop van ruim 7 miljoen als gevolg van het omvallen van DSB Bank. Voor Deckers geen bonus, voor de aandeelhouders geen dividend.

Moeten de kleine bankjes van Nederland hun krachten niet eens gaan bundelen? In de markt gaan volop geruchten over allerhande combinaties. Van Lanschot en NIBC, Van Lanschot en SNS Bank, Van Lanschot koopt vermogensbeheerder Theodoor Gilissen, Van Lanschot stoot investmentbank Kempen af. En Friesland Bank heeft stilletjes nog altijd de ambitie om elders in het land te groeien, maar haar oorlogskas is mager.

Over en weer lopen er al de nodige relaties tussen de partijen: bij zowel NIBC als Van Lanschot is Delta Lloyd grootaandeelhouder, Friesland Bank bezit een kwart van Van Lanschot en tot haar aanstelling in augustus werkte bestuursvoorzitter Tanja Nagel van Theodoor Gilissen jarenlang voor Van Lanschot.

Nee, de gedachte van Maria van der Hoeven is zo irreëel nog niet. Na haar steunbetuiging aan de reïncarnatie van Fokker lijkt ze ook nog een bancair stukje industriepolitie te willen nalaten. Jammer voor haar eigen post-Haagse carrière dat geen van Neerlands provinciebanken Limburgse roots heeft.

Philip de Witt Wijnen