DEBAT VAN DE WEEK

Vrouwen aan de top. Studium generale. Door: Erasmus Universiteit Rotterdam. Met o.a. Pauline van der Meer Mohr, Heleen Mees. Maandag 8 maart.

Tel je zegeningen als vrouw

Na twintig minuten onderbreekt gespreksleider Clairy Polak de discussie. Het valt haar op, zegt ze, dat de vrouwen op het podium het tekort aan Nederlandse topvrouwen vooral wijten aan een gebrekkige ambitie bij de Nederlandse vrouw zelf. Houdt de man de ontwikkeling van de vrouw niet langer op? Bestaat het glazen plafond dan niet meer?

Marieke van den Brink, onderzoeker aan de Radboud Universiteit Nijmegen, verwerpt de suggestie onmiddellijk. In de academische wereld bestaat nog een actief old boys network, via gesloten procedures verkiezen mannen andere mannen op hoge functies. Hoogopgeleide, ambitieuze vrouwen lukt het niet om tot dit bastion door te dringen. De toehoorders in de redelijk gevulde collegezaal zijn het met haar eens. Op de vraag of het glazen plafond nog bestaat, antwoordt 70 procent ja. Net als bestuursvoorzitter van de Erasmus Universiteit Pauline van der Meer Mohr en columnist en econoom Heleen Mees.

En toch is de vraag van Polak niet zo vreemd. Want hoewel bijvoorbeeld Mees vindt dat er in Nederland sprake is van „statistische discriminatie” – bij twee dezelfde kandidaten voor een baan geeft de werkgever de voorkeur aan een man – heeft dat volgens haar niets met seksisme te maken. Ambitieuze vrouwen ondervinden ook last van al die vrouwen die de voorkeur geven aan een parttime baan. Werkgevers mogen wat haar betreft best eisen dat vrouwen vier dagen per week werken. Dat zou al schelen.

Karen Maas van de Erasmus School of Economics wijst erop dat de vrouwelijke studenten van nu het probleem van een glazen plafond niet ervaren: ze denken bij een glazen plafond eerder aan een nieuwe variant van duurzaam bouwen.

Maar het duidelijkst is Marike Stellinga, redacteur van Elsevier. Nederland is een vrouwenparadijs, stelt ze. Kinderopvang is goed geregeld, vrouwen mogen parttime werken en er is een ruim zwangerschapsverlof. Nee, er iets anders aan de hand: vrouwen willen gewoon niet.

Zou het kunnen dat de mogelijkheden voor Nederlandse vrouwen om parttime te werken zo talrijk en zo aantrekkelijk zijn dat ze er massaal gebruik van maken? Van der Meer Mohr, een van de weinige topvrouwen in het Nederlandse bedrijfsleven, lijkt dat te onderschrijven. „Als je het er genoeg voor over hebt, dan kan het. Maar het is een prijs die je moet willen betalen.” En Mees wijst graag op het verschil met de VS. Nancy Pelosi, de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, begon haar carrière ruim na haar veertigste en werd op 67-jarige leeftijd de eerste vrouwelijke voorzitter van het lagerhuis. Ondenkbaar in Nederland. Hier denken vrouwen dat de top bereikt moet zijn voordat ze hun eerste kind krijgen. Vandaar dat ze de eerste zwangerschap steeds langer uitstellen.

Hoewel de vier vrouwen overtuigd zijn dat meer vrouwen een organisatie goed zouden doen, zijn ze geen voorstander van een quotum. Dwang helpt niet. Maar jarenlang ondersteunend beleid door de overheid kennelijk ook niet. Wat dan wel?

Van der Meer Mohr vertelt over Polen, waar relatief veel vrouwen op topposities zitten. Hoe dat komt? De jarenlange communistische onderdrukking had een egalitaire samenleving tot gevolg. En van die gelijke kansen profiteerden vrouwen. Ja, verzuchten de anderen, maar verder kon Polen toch moeilijk als voorbeeld dienen.

Nee, veel slechter dan in Nederland kun je het als vrouw niet treffen. Misschien is het tijd dat de vrouw haar zegeningen telt. Helemaal in een week waarin twee talentvolle mannen de politiek verlaten om voor hun gezin te gaan zorgen.

Huib Modderkolk