De lezer schrijft over de krant op tabloid

U schreef (26 februari) dat de Volkskrant binnenkort op tabloid overstapt; dat is een heel handig formaat. Wanneer wordt NRC Handelsblad tabloid?

Christine karman

Huizen

De krant antwoordt

Onze bijlagen (Cultureel Supplement en Boeken op vrijdag en op zaterdag, naast het tijdschrift NRC Weekblad, Opinie & Debat en Wetenschap) verschijnen sinds de zomer van 2008 op tabloidformaat. Die overstap betekende een typografische en inhoudelijke opfrisbeurt en uiteraard houdt een kleinere krant met een nietje makkelijker vast. Het weekritme van de bijlagen geeft ze meer het karakter van een tijdschrift. Dat betekent ook dat ze anders worden gelezen: je neemt er de tijd voor en je kunt ze later nog eens oppakken en verder lezen. Bij het kleinere formaat hoort ook dat langere stukken over meerdere pagina’s kunnen worden opgemaakt.

De twee eerste katernen van de krant, het nieuwskatern en het katern Economie, hebben we daarentegen doelbewust op het zogeheten broadsheet-formaat gehouden. Door de ruimere bladspiegel kunnen onze vormgevers en redacteuren op één pagina hiërarchie en focus aanbrengen in de mix van kleinere en grotere berichten, foto’s, achtergrondstukken en infographics. De lezer, onbewust gewend aan de oude typografische conventies van een nieuwspagina, kan in één oogopslag zien welke selectie de redactie heeft gemaakt, en welke stukken meer en welke minder belangrijk zijn.

Het ‘hogere tempo’ van de nieuwskrant verhoudt zich beter met een groter formaat dan tabloid. Ter vergelijking: als we de huidige voorpagina op halfformaat zouden maken, zou er ruimte zijn voor niet meer dan één of twee berichten plus een foto. Voor een pagina die zowel een volwaardige nieuwspagina als de ‘etalage van de krant’ wil zijn, wordt dat wel erg krap.

Diverse lezersonderzoeken die we bij de introductie van de nieuwe formaten lieten verrichten, sterken ons in onze overtuiging. Wellicht is er op enig moment gelegenheid over te gaan op Berliner, een formaat tussen broadsheet en tabloid, maar vooralsnog houden we vast aan onze vertrouwde indeling.

Voor nrc.next, de ochtendkrant die we in 2006 begonnen, kozen we bewust wel voor tabloidformaat omdat deze krant een andere formule heeft. In nrc.next maken we een andere selectie voor de verhalen die we brengen en we maken een scherpe keuze voor één openingsartikel op de cover. Eigenlijk is nrc.next een dagelijks tijdschrift.

Voor veel kranten was de overstap naar een kleiner formaat ingegeven door commerciële motieven: ze hoopten er hun oplage mee te vergroten. Cijfers uit het buitenland, zowel bij landelijke als regionale titels, maken duidelijk dat het nieuwe formaat de trend niet heeft gekeerd: vaak is even een opleving te zien, waarna het overgrote deel van de titels bij de oude oplagecijfers terugkeerde.

Nederland levert een gemengd beeld op. Ongeveer de helft van de Nederlandse kranten is overgestapt op tabloid. Afgemeten aan de totale oplage van Nederlandse kranten is het moeilijk een structurele verandering te zien in de dalende oplagecijfers – althans in die van het klassieke zesdaagse abonnement op de papieren krant. Andere abonnementsvormen, zoals het weekendabonnement en de steeds populairdere digitale verspreidingsvormen, geven een heel ander beeld.

Een van de meest interessante ontwikkelingen is de nieuwe generatie draadloze computers en beeldschermtechnologie: e-readers, de smartphone, en de tabletcomputer (zoals de iPad van Apple). NRC Handelsblad is op al deze ‘platforms’ beschikbaar en loopt voorop bij het onderzoeken en uitproberen van de nieuwe mogelijkheden.

‘Papier’ blijft, maar de zee aan mogelijkheden van elektronisch publiceren – snelheid, interactie – zou de discussie over papierformaten wel eens snel kunnen inhalen.