Verdwaald in het gat van de begroting

De ‘gewone Griek’ begint de bezuinigingen te voelen in de eigen portemonnee.

De steun voor de bezuinigingspolitiek van de premier verdwijnt snel.

Twee onderwerpen domineren het Griekse nieuws. De maatregelen tegen de financiële crisis en een pornovideo van televisiester en model Julia Alexandratou. Die was volgens haar bedoeld voor privégebruik, maar lag een paar dagen geleden plotseling in alle kiosken en is nu al 200.000 keer verkocht.

Cabaretier Lakis Lazopoulos knoopt de thema’s handig aan elkaar. De maker van het populairste Griekse tv-programma laat een filmpje zien waarin de hoesjes van seksfilms zijn vervangen door crisisbeelden en financiële termen. „Verdwaald in het gat van de begroting.” Premier George Papandreou hangt geboeid in de sm-kelder van Angela Merkel. Hij wordt weggezet als een sloeber die bij andere regeringsleiders met de pet rondgaat.

Van de Griekse nationale trots is weinig meer over, rouwt Lazopoulos, een energieke, snel pratende man met een baardje. Zijn wekelijkse tv-showtrekt meer kijkers dan de Champions Leaguewedstrijden waarin Griekse ploegen spelen. Na de seksgrappen slaat hij een serieuze toon aan en voorspelt hij meer sociale onrust. Hij krijgt applaus als hij samenvat hoe de Grieken zich voelen. „Toen Europa stop zei, zeiden de politici tegen de bevolking: geef ons het geld dat wíj van jullie hebben gestolen.”

Want de steun voor de ingrijpende bezuinigingen neemt af nu de Grieken het effect beginnen te voelen. Steunde 70 procent van de bevolking premier Papandreou een maand geleden nog, nu is dat minder dan de helft. Gisteren gingen de Grieken weer massaal de straat op: het openbaar vervoer lag stil, vluchten werden geannuleerd en ziekenhuizen deden alleen het hoogst noodzakelijke. De weerzin onder de Grieken groeit. Vorige week werd tijdens een demonstratie de leider van de grootste vakbond mishandeld door demonstranten. Veel Grieken vinden de bonden te veel op de hand van de socialistische regering. Hun leiders zouden politieke baantjesjagers zijn.

Maandag gaat de verhoging van de btw naar 21 procent in. De prijs van een pakje sigaretten is sinds 4 maart al een euro gestegen, naar 4,20. Dit is de eerste maand waarin ambtenaren aan hun loonstrook zien dat in hun toeslagen is gesneden. Bovendien nadert het in Griekenland traditioneel groots gevierde Pasen, maar is de paasbonus 30 procent lager. Ook de kerst- en zomerbonus, alles bij elkaar goed voor een dertiende en veertiende maandsalaris voor ambtenaren, moeten eraan geloven. Hotels melden teruglopend binnenlands toerisme. De boekingen voor Pasen zijn 60 procent lager dan vorig jaar. Sommige hotels blijven dicht.

„Voor ons dit jaar geen Pasen”, zingt cabaretier Lazopoulos op de melodie van Non, je ne regrette rien. Zijn broekzakken hangen binnenstebuiten uit zijn pantalon.

Regeringswoordvoerders hebben het tegenwoordig bewust liever over ‘de Griekse case study’ dan over ‘het Griekse probleem’.

De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble opperde afgelopen weekend een Europese equivalent van het Internationaal Monetair Fonds op te richten om eurolanden in nood te helpen. Dat soort initiatieven helpt wellicht volgende crises te voorkomen, maar de gewone Griek heeft er de komende jaren weinig aan.

De lagere inkomens worden nu dubbel getroffen, zegt Savas Robolis. Hij is hoofd van de grootste vakbondskoepel GSEE. Zowel de salarisverlagingen als de verhoging van belastingen en accijnzen komen harder aan bij mensen die toch al weinig te besteden hebben, rekent hij voor. „De maatregelen zijn oneerlijk.”

Er is in Griekenland even een stuk minder te lachen. Als Lazopoulos de lage pensioenen en hoge prijzen aansnijdt is de zaal stil. „We lachen toch”, zegt hij na afloop, „maar het klinkt schril. Zoals je geforceerd lacht aan het sterfbed van je oma die je niet wilt laten beseffen dat ze stervende is.”