Ton Simons slachtoffer modieuze trends

Scheiden doet lijden, jazeker. Maar het ene afscheid is pijnlijker dan het andere. In elk geval was het laatste programma dat Dance Works Rotterdam presenteerde onder verantwoordelijkheid van scheidend artistiek leider Ton Simons een trieste aangelegenheid.

Op diens allerlaatste werkdag, 28 februari jongstleden, zag 3/Sense/Scene/Scenarios het licht. Een ietwat ingewikkelde titel, gaf de choreograaf toe tijdens de inleiding die hij zelf verzorgde. Maar op de hurken neerzijgen en zijn werk in jip-en-janneketermen toelichten is nooit iets voor hem geweest. Omdat hij daar geen zin in heeft, en omdat hij vindt dat zijn door Merce Cunningham beïnvloede opvattingen – dans gaat primair over het menselijk lichaam en is een samenspel van tijd, ruimte en energie – eigenlijk al simpel genoeg zijn. What you see is what you get, wat valt daar nog aan te vereenvoudigen?

De kwaliteit en aard van Simons’ werk stonden ook niet ter discussie toen de subsidieaanvraag van Dance Works Rotterdam in 2008 door podiumfonds NFPK+ werd afgewezen. Of toch wel? Het (bindende) advies van het ‘superfonds’ werd immers door de eigen bezwaarcommissie beoordeeld als ‘innerlijk tegenstrijdig’. Die kritiek mocht niet baten: volgens het NFPK+ moest het doek vallen voor het gezelschap, ook al vertegenwoordigt het binnen Nederland, en zeker binnen de regio Rotterdam, een volstrekt eigen stijl. Dat het (nog) niet zover is gekomen, is te danken aan een interim-wethouder van de havenstad. Deze redder in de nood trok zes ton uit voor de groep van Simons, die – we zeggen het nog maar eens – binnen de Nederlandse danskunst een geheel eigen weg bewandelt.

Over het hoe en waarom van Simons’ besluit de handdoek toch in de ring te gooien, doen verschillende verhalen de ronde. De officiële versie van het bestuur klinkt aannemelijk: hij wilde zelf vertrekken omdat hij met een bijna gehalveerde subsidie geen mogelijkheid meer ziet te werken op de manier die hij ambieert.

Maar de pijnlijk kale bedoening aan het einde van 3/Sense/Scene/Scenarios maakte wel duidelijk dat er geen sprake is van een vriendschappelijke scheiding en dat een en ander nog niet is afgezoend. Simons, voor wie zelfs geen bloemetje extra was ingekocht, bleef na afloop onzichtbaar. Hij kon het klaarblijkelijk niet opbrengen tijdens de receptie na afloop mooi weer te spelen.

Veel positiefs is er ook niet aan de hele toestand: door een gedeeltelijk rammelend advies van de danscommissie van het NFPK+ dreigt een unieke choreograaf van het toneel te verdwijnen, waarschijnlijk omdat zijn compromisloze pure dans niet past in het hurkperspectief van de politiek en haar afgezanten in commissies en fondsen.

Het lijkt erop dat Ton Simons is geslachtofferd op het altaar van speerpunten en modieuze trends. In een tijd dat men internationaal zit te springen om onderscheidend repertoire is dat des te onbegrijpelijker. Verontrustend ook: gaan wij in Nederland tegenwoordig zo om met belangrijke kunstenaars?