Een echt verschil maken we niet

De voorstelling Late Avond Idealen van Sanne Vogel ging gisteravond in première.

In de cast van jonge mooie mensen zit ook haar vriendin Georgina Verbaan (30).

Sanne Vogel, na afloop van de voorstelling Late Avond Idealen: „Ik had een donsdekbed gekocht, maar toen begon ik te twijfelen, dus ik belde mijn vriendin Georgina. Ik vroeg: ‘Sjors, wat is dons?’ Zij zei: ‘Google maar even’. Bleek dat voor dons de kippen levend kaal worden geplukt. Als ik in bed lig, hoor ik die kippen in mijn hoofd roepen: auw! auw! auw!”

Georgina Verbaan: „Maar het slaapt wel lekkerder, zo’n donzen dekbed.”

Sanne Vogel: „En een synthetisch dekbed is weer belastend voor het milieu.”

Theatermaker Sanne Vogel (25), bekend als de jonge Annie in de tv-serie Annie M.G., maakt de voorstelling Late Avond Idealen. Over twijfelende twintigers die naar hun idealen willen leven – en goed willen zorgen voor klimaat, Afrika en voor de dieren – maar die tegelijkertijd lekker willen consumeren. Zelf speelt ze niet mee. In de jonge cast zit wel haar vriendin Georgina Verbaan (30), die met haar speelt in de tv-serie Floor Faber. Gisteravond was de première in het Amsterdamse Rozentheater.

Het publiek zit langs een witte catwalk waarop de spelers paraderen in overwegend witte kleding – retro eighties – met fluorgroene accenten en vreemde attributen die verwijzen naar te bestrijden misstanden: een jurk als een handgranaat, een hertengewei, een kraag van knuffelzeehondjes. Op de stoelen ligt een goodie bag met reclamemateriaal van de sponsors, ook allemaal goede doelen: Fairtrade, Greenpeace, Bont voor dieren, Kinderhulp en Cliniclowns. Naast Verbaan herkennen we in de cast Wouter Zweers, de vriend van Sanne Vogel, Patrick Martens en Terence Scheurs, die samen het kinderprogramma Supernick presenteren.

De voorstelling begint fragmentarisch, met flarden van gesprekken, van een rondhangende vriendengroep. Ze draaien een plaatje van Moby, snacken uit een afhaalzak, knuffelen met een boom, en peinzen vluchtig over een adoptiekind uit Haïti („Ja, maar straks blijkt het een Chuckie te zijn!”)

De vegetariër Georgina Verbaan vertelt dat ze vroeger „een enorme fan van MacDonald’s was”, en dat ze onlangs verontwaardigd een aanbod voor een reclame voor Mora-snacks heeft afgeslagen.

„Halfbakken” noemt Sanne Vogel dit deel na afloop: „Ik wilde iets halfbakkens dat toch florissant oogt, met flitsend licht en mooie mensen.” Het onbestemde moet de houding van Vogels generatie jegens idealisme benadrukken: „We willen wel goed doen, maar we willen ook consumeren. En wat je ook doet, je vergroot altijd je schuld aan het wereldleed. Ook besef ik dat alle inspanningen te gering zijn. Je kunt wel vegetarisch eten, eerlijke producten kopen, en demonstreren tegen van alles, maar uiteindelijk zijn al die acties vooral cosmetisch. Echt verschil maakt het niet.”

Verbaan: „Heb je eindelijk de kippen uit de legbatterijen en de kalveren uit hun kist, zie je overal op straat weer van die bontkragen opduiken. Kunnen we van voren af aan beginnen.”

Sanne Vogel: „Als ik een bontkraag zie, roep ik altijd: ‘Dierenbeul!’ En als ik langs een vrachtwagen met slachtvarkens rijd, steek ik altijd even mijn middelvinger op. Mijn kleine daad van verzet.”

De twijfelende idealisten op het podium houden een demonstratie, met machteloze protestborden: „Wij willen demonstreren”, „Wij willen een doel.” En de meest concrete: „Brasilian Wax in het zorgpakket!”

De flarden krijgen halverwege de voorstelling meer richting, na een verklaring dat de regisseur een burn-out heeft en er dus niet helemaal is uitgekomen. Georgina Verbaan onderbreekt een wild feest met de mededeling dat het toch allemaal geen zin heeft. Er zijn nog slechts twee opties: of het roer moet radicaal om, of we moeten met de hele mensheid een afscheidsfeest geven dat eindigt met collectieve zelfmoord: „Een burgerinitiatief voor de Apocalyps.” Volgens haar is God zijn schepping een beetje vergeten. Zoals een kind een boomhut bouwt, ermee speelt, en hem dan vergeet, om hem later, zwaar vervallen, weer terug te vinden.

Is dat van die burn-out trouwens waar? Voor de première gisteren twitterde Verbaan aan Vogel: „Zal ik stoffer en blik klaarzetten om je vanavond op te vegen?” Vogel: „Nee, ik ben alleen overwerkt. Maar ik kan nog wel gewoon functioneren. Het probleem is dat onze generatie te veel keuzes krijgt. De meesten raken daardoor verlamd, en sommigen, zoals ik, pakken juist alles aan, waardoor we te snel opbranden.”

Verbaan: „In de voorstelling zeg ik trouwens wel dat protest geen zin heeft, maar in werkelijkheid geloof ik wel degelijk: alle beetjes helpen.”

Sanne Vogel: „Ik belde Georgina laatst blij op omdat ik een zak Unox biologische soep had gekocht, maar zij riep: ‘Ben je gek in je hoofd! Dat is van die vieze vuile worstenfabriek!’”

Verbaan: „Maar The Body Shop is een twijfelgeval. Die doen alles verantwoord, maar ze zijn wel eigendom van L’Oréal, dat weer helemaal niet deugt.”

Sanne Vogel: „We willen graag de wereld verbeteren, maar het mag niet te veel moeite kosten, en zeker niet te veel tijd. Consumeren is onze grootste vijand, maar we kunnen niet meer terug. Ook ik moet er niet aan denken om weer in een hutje te gaan wonen. Ik word verteerd door schuldgevoel over het wereldleed, maar ik kan, of wil er niets aan doen. Het gevoel schijnt over te gaan als je ouder wordt.”

Late Avond Idealen staat tot 20 maart in het Amsterdamse Rozentheater, en gaat op tournee tot en met 12 mei. Meer info: www.allesvoordekunsten.nl.