Dirigeer- beest danst bijna van de bok af

Klassiek City of Birmingham Symphony Orchestra o.l.v. Andris Nelsons m.m.v. Baiba Skride (viool). Werken van Tsjaikovski. Gehoord: 11/3 Vredenburg Leidsche Rijn. ****

,,Remember the name. You’ll never forget the music”, meldden billboards in Birmingham toen de Let Andriss Nelsons (nu 31) er vorig seizoen werd ingehaald als nieuwe chef-dirigent van het City of Birmingham Symphony Orchestra. Geen loze, maar ware woorden, bleek toen Nelsons in datzelfde jaar met Tsjaikovski’s Zesde symfonie (‘Pathetique’) een onvergetelijk vlammend debuut maakte bij het Koninklijk Concertgebouworkest.

De muzikale roeping van Nelsons is er een volgens het boekje: zoon van musici, op vijfjarige leeftijd tot tranen toe geraakt door Wagners Tannhäuser, orkestmusicus geworden en daarna dirigent. Offstage een gewone jongen met een matje en een open blik, on stage een van charisma overborrelend, soms bijna van de bok afdansend dirigeerbeest.

Dat Nelsons een messcherp afgesteld oor heeft voor Tsjaikovski’s wufte walsen en melancholieke modulaties bleef ook in Birmingham niet onopgemerkt. Aan diens Vijfde symfonie en het Vioolconcert waren zijn eerste – bejubelde – cd´s met het orkest gewijd, in de Tsjaikovski-serie van Muziekcentrum Vredenburg hernam hij beide werken gisteren eenmalig als onderdeel van een Europese tournee met het orkest.

Als interpretator wil Nelsons veel van zijn orkest, dat zich bewees als een rijk klinkend apparaat met imponerend strijkerscorps. In wat hij bij zijn musici bereikt, is Nelsons een fenomeen. Fluisterstille tutti-passages durfde hij extreem broos te brengen, maar in de finale van de Vijfde symfonie pakte Nelsons uit met zulk potent pompend spel dat ook de orkestmusici hun voeten niet stil konden houden.

Nelsons heeft in de manier waarop hij met tempo en dynamiek muzikale spanning rekt en trekt als elastiek iets weg van zijn mentor Mariss Jansons, maar miste donderdagavond nog diens röntgenoor voor finesses in de middenstemmen. Als begeleider van de uitstekende Baiba Skride in Tsjaikovski’s Vioolconcert nam het orkest soms iets de overhand. Maar uiteindelijk zijn dat slechts de nog bij te vijlen hoeken van een zeer groot talent.