Burgerprotest

Het  rommelt in de Russische samenleving en dat heeft niets te maken met de petitie die duizend vooraanstaande intellectuelen, kunstenaars, acteurs en oppositiepolitici hebben ondertekend en waarin het aftreden van premier Poetin wordt geëist. Wel maakte ik het op uit  de vier minuten durende toespraak die rockster Joeri Sjevtsjoek op 7 maart tijdens het  concert van zijn groep DDT in het Moskouse Olympisch stadion hield. In die toespraak geselde hij de elite van zijn land, die zich alles denkt te kunnen veroorloven. Sjevtsjoek had het over corruptie, straffeloosheid en wreedheid van het regime van Vladimir Poetin in de afgelopen elf jaar. ,,Het  systeem dat in ons land is opgebouwd is gewelddadig, wreed en onmenselijk”, zei hij onder meer. ,,Mensen lijden, niet alleen in gevangenissen en kampen, maar ook in weeshuizen en ziekenhuizen. Er zijn zoveel hufters die zich aan de macht laven, met epauletten op hun schouders en flitslichten in hun hoofden. Ze beroven ons, rijden ons op straat omver en schieten ons in winkels neer. En niemand wordt er verantwoordelijk voor gehouden.”Een goed voorbeeld van die onmenselijke arrogantie van de autoriteiten bleek vorige week, toen een aantal verkeersagenten willekeurige automobilisten dwong met hun auto’s een wegblokkade te vormen om een dief  te kunnen aanhouden. Die automobilisten moesten in hun auto’s blijven zitten, als een soort menselijk schild. Blijkbaar wilden de agenten hun dienstwagens en eigen levens er niet voor opofferen.

De dief ramde de auto’s van de blokkade, maar wist te ontkomen. De agenten zeiden vervolgens dat ze geen schadevergoeding gaven voor de zwaar beschadigde auto’s, omdat de dief niet was gepakt. Maar een van de benadeelde automobilisten liet het er niet bij zitten en zette een filmpje met zijn grieven op Youtube. Zijn zaak werd nu een schandaal. De  chef van de Moskouse verkeerspolitie moest zelfs  in de Doema uitleg geven. De grievende automobilist is inmiddels schadevergoeding toegezegd, maar over de praktijk van het menselijk schild is verder niet gesproken. Want die blijkt al jaren te worden toegepast, zonder dat ook maar iemand erover heeft geklaagd. Weggebruikers zijn bij deze gewaarschuwd.

Een andere kwestie is die van Sergej Barkov, de vice-president van energieconcern Lukoil. Barkov is een typisch voorbeeld van de arrogante Russische elite: een voormalige hoge KGB’er die een goedbetaalde baan bij een oliebedrijf heeft gekregen en zich beschermd weet door zijn oude kameraden die op alle hoge niveau’s in het land zitten. Op 25 februari reed hij met zijn Mercedes S500 met chauffeur op de Leninboulevard, natuurlijk veel te hard, en botste op een  Citroën C3 waarin twee vrouwen zaten, die omkwamen. Barkov beweerde dat de vouwen, beiden beroemde gynaecologen,  op de verkeerde weghelft reden en dat het ongeluk niet zijn schuld was.

Maar omstanders beweerden het tegenovergestelde. Zij wendden zich tot de media en  vertelden daar dat Barkov om de file te omzeilen zelf op de verkeerde weghelft reed. Het tastbare bewijs waren de vijftien videocamera’s langs de weg, maar van die opnames werd er door de verkeerspolitie slechts één getoond en daarop was niets te zien. de boze burgers beschuldigden de verkeersagenten er nu van bewijsmateriaal te willen verdonkeremanen, wat ongetwijfeld zo is, want de elite wordt bijna altijd  beschermd door de h. hermandad.

Toch heeft al dat rumoer in de pers tot gevolg gehad dat president Medvedev persoonlijk opdracht heeft gegeven de zaak te onderzoeken. Barkov is zelfs voor verhoor opgeroepen. Voor het burgerprotest is dit alleen al een overwinning.

Een minder hoopgevend voorbeeld is de dochter van de voorzitter van de Centrale kiescommissie in Irkoetsk. Zij reed onlangs twee voetgangers dood, maar maakte zich vervolgens alleen druk om de lak van haar auto. Op het filmpje Irkoetsk zie je hoe misselijkmakend haar onverschilligheid is. De dochter/automobiliste is vooralsnog vrijuit gegaan. Hopelijk wordt ook in Irkoetsk gehoor gegeven aan de stem des volks.

Nu kun je je aan de hand van deze gebeurtenissen afvragen of de Russische bevolking massaal in opstand komt tegen de willekeur van de elite. Maar voor gestructureerd  verzet heb je een organisatie nodig. En juist aan zo’n organisatie ontbreekt het in Rusland, ook al rommelt het wel.