Verheffing van de vrouw

Het Indiase hogerhuis heeft gisteren ingestemd met een quotum voor vrouwen.

Een historische doorbraak in een land waar vrouwen op grote achterstand staan.

In India, met 1,2 miljard inwoners de grootste democratie ter wereld, is een belangrijke stap gezet in de politieke verheffing van vrouwen. De Rajya Sabha, het hogerhuis, stemde gisteren met grote meerderheid in met het wetsvoorstel om voortaan eenderde van het aantal zetels in het lagerhuis voor vrouwelijke volksvertegenwoordigers te reserveren. Het lagerhuis moet nog instemmen met het voorstel. Volgens waarnemers is de kans groot dat ook daar de benodigde tweederde meerderheid wordt gehaald.

Premier Manmohan Singh noemde het besluit van het hogerhuis, waarin de Indiase deelstaten zijn vertegenwoordigd, een „fantastische stap” op weg naar de versterking van de positie van vrouwen. In het huidige, vorig jaar mei gekozen parlement in Delhi, zitten 61 vrouwen (op een totaal van 543 zetels), het hoogste aantal sinds de onafhankelijkheid. Indiening van het wetsvoorstel is veertien jaar lang tegengehouden door diverse partijen. In het verleden strandden tot twee keer toe pogingen een gegarandeerd quotum (van 33 procent) toe te kennen aan vrouwen, de eerste keer in 1996. Het quotum wordt ook van kracht voor de parlementen van de Indiase deelstaten.

De historische doorbraak kwam er na een ontluisterende vertoning. Van tevoren had de regerende Congrespartij, met Sonia Gandhi aan het hoofd, zich verzekerd van de steun van de belangrijkste oppositiepartijen, de hindoenationalistische BJP en de communisten. Maar maandag, op de internationale Dag van de Vrouw, ontaardden de beraadslagingen in grote chaos toen tegenstanders luidkeels te keer gingen, de voorzitter van het hogerhuis belaagden en documenten met de tekst van het wetsvoorstel tot snippers verscheurden.

Ook gisterochtend moest de zitting worden onderbroken. Een aantal volksvertegenwoordigers werd uit het parlement gezet. Na afloop van de stemming bood premier Singh de voorzitter van het lagerhuis zijn verontschuldigingen aan voor het wangedrag van de parlementariërs.

Het verzet kwam met name van drie ‘socialistische’ partijen die zich in de eerste plaats opwerpen als belangenbehartiger voor de achtergestelde kasten in hun deelstaten. Zij vrezen dat het quotum voor vrouwen ten koste gaat van de reserveringen die zijn gemaakt voor politici van de achtergestelde kasten. Maar volgens analisten zijn hun drijfveren te herleiden op de angst in de toekomst minder gemakkelijk te worden gekozen.

Juist deze week publiceerde de UNDP, de ontwikkelingsorganisatie van de VN, een rapport waarin staat dat vrouwen in onder andere India in sociaal en economisch opzicht op grote achterstand staan. Veel vrouwen in India hebben geen toegang tot onderwijs en gaan gebukt onder armoede en een lage sociale status.