Van Schendelen: hertellen is geen oplossing

Rotterdam gaat de stemmen opnieuw tellen. Maar dat is geen oplossing voor alle andere incidenten, zegt politicoloog Van Schendelen.

„Het lijkt wel Oekraïne aan de Maas.” Dat liet politicoloog Rinus van Schendelen, Rotterdammer en formateur van het eerste college van B en W met Leefbaar Rotterdam in 2002, zich gisteren ontvallen. „Deze incidenten horen toch niet in een West-Europees land?”

Van Schendelen, hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, is blij met het besluit om alle stemmen van de gemeenteraadsverkiezingen van vorige week opnieuw te tellen. „Maar het komt te laat”, zegt Van Schendelen.

Burgemeester Aboutaleb had eerder moeten ingrijpen?

Van Schendelen: „Aboutaleb keurde de stembusuitslag vorige week vrijdag te snel goed. Er waren nog veel vragen over het verloop van de verkiezingsdag. Elke dag kwamen er meer slechte berichten en meer incidenten bij. Het aantal incidenten is krankzinnig hoog.

„De sfeer tussen de twee grootste partijen, PvdA en Leefbaar Rotterdam, was voor de verkiezingen al slecht. De PvdA zei bijvoorbeeld dat ze na de verkiezingen niet met Leefbaar Rotterdam in een college wilde zitten. Dat was zorgelijk en dan loopt een burgemeester risico. Dat maakt je kwetsbaar. Dus moet je alert zijn. Dat is niet gebeurd.”

Aboutaleb was te afwachtend?

„Ja, bovendien is de hertelling de oplossing van een deel van het probleem. Hertellen is een soort lagere rekenkunst, maar je doet niets met de klachten dat er twee of drie mensen tegelijk in een hokje stemden, de intimidatie die zich heeft voorgedaan en het korte tijd onbeheerd laten van een stembureau [in Feijenoord, toen een medewerker een epileptische aanval kreeg].

„Een raadscommissie komt nog met een advies over het verloop van de verkiezingen, de gemeenteraad praat er volgende week over, maar vermoedelijk is dat niet voldoende om het vertrouwen te herstellen. Dat onderzoek is in handen van partijpolitici en dus niet onafhankelijk. Ik ben voorstander van aanvullend onderzoek. Dat zal Aboutalebs positie versterken.”

Hoe kunnen verkiezingen beter?

„Er schort iets in het ambtelijk traject. De leden van stembureaus moeten strakker en strenger toezicht houden. Zij moeten halverwege de dag worden afgelost om vermoeidheid te voorkomen. Ik ook ben voor de herinvoering van stemcomputers: daarmee haal je de menselijke fouten eruit. Er zal echt iets moeten gebeuren.”