Huis, sieraden en kleding à la Alice

Jurkjes met strikken en behang met felgekleurde, lachende, bloemen.

Het is de Alice in Wonderland-trend. „We verlangen naar een vlucht uit de realiteit.”

In 1865 kwam Alice tot leven. Ze is nooit verdwenen, maar nu, 145 jaar later, is het zevenjarige victoriaanse meisje uit het sprookje van Lewis Carroll echt helemaal terug. Je ziet haar op het witte doek van de 3D-verfilming van regisseur Tim Burton. En in het straatbeeld.

Alice is namelijk een inspiratiebron voor modeontwerpers en designers. En een stijlicoon voor fashionistas. De Alice in Wonderland-trend overheerst dan ook de lentemode van dit jaar. We zien meisjesachtige jurkjes met gestrikte ceintuurs in combinatie met panty’s in zwart-witte schaakpatronen, of strepen. Korte broekjes worden gedragen met shirts met konijnen- en speelkaartenprints.

En de stijl leent zich uitstekend voor accessoires: kettingen en armbanden met bedeltjes van klokken, theeserviezen, sleutels en glimlachende katten. Zakhorloges, thematische tassen en extreem hooggehakte en royaal versierde schoenen.

De stijl is theatraal, decoratief en neigt naar burlesk. De kleuren: pastel, rood en goud. Maar ook blauw komt veel terug, vooral in de jurken, vertelt Lenny de Rooy. Zij is groot fan van het kinderboek en beheert de informatieve internationale site Alice-in-Wonderland.net. Ze ontvangt duizenden bezoekers per dag en het aantal blijft sinds januari stijgen. „Dat blauw is wel opvallend”, zegt ze, „de ingekleurde illustraties van John Tenniel laten zien dat Alice’s jurk geel was.” Maar de meeste mensen hebben de Alice uit Disney’s tekenfilm uit 1951 in hun hoofd, zegt ze. „Daar droeg ze blauw.”

De Britse krant The Independent omschrijft de Alice-look als „meisjesachtig maar niet zoet, dus mooi zonder sentimenteel te zijn”. Het verbaast de krant niet dat Alice zo hot is. Filmregisseur Tim Burton heeft een grote invloed op de modewereld. Ook de neo-gothiclook – leren leggings en ruimvallende colberts – hebben we te danken aan een film van zijn hand: Edward Scissorhands.

De films van Burton hebben een grote invloed op de hedendaagse cultuur, beaamt Christoph Lindner, hoogleraar Engelse Literatuur aan de Universiteit van Amsterdam. „En dat komt door één heel belangrijk element, waar het vaak in Burtons films om draait en zeker bij Alice: esthetiek.” Hij verwijst ook naar Charlie and the Chocolate Factory, de film die ons al eerder liet kennismaken met Burtons extravagante stijl die zich nu zo makkelijk uitbreidt naar mode en design.

Daarbij spreekt de film heel direct een eigentijds publiek aan, zegt Christoph Lindner. Een publiek dat „in hoge mate zelfbewust en emotioneel paranoïde is en moedwillig meegaat in het spektakel van de massamedia”. Overigens volgens hem geen slechte zaak: „I rather like living in such a world.”

De grote aanzwengelaar van de Alice-trend is naast Burton uiteraard ook de filmproducent. Op het witte doek gaat Alice gekleed in jurken van onder meer Christopher Kane, Ann Demeulemeester, Maison Martin Margiela en Alexander McQueen, alles gemaakt in opdracht van Disney. Ook voor de gebruikelijke merchandising – te koop in de Disney-winkels – zijn diverse bekende namen aangetrokken. En dan gaat het rollen en voert de inspiratie door, tot het vanzelf opduikt op de catwalk. Zoals bij Versace, Zac Posen, Louise Goldin en Sue Wong.

Niet alleen in kleding, ook in het interieur zien we het sprookje terug. Neem behang met felgekleurde lachende bloemen. Een dressoir met allerlei grote en kleine lades, ieder met een ander motief en beslag. Eierdopjes met voetjes. Lampen waarvan het onderstel uit theeservies bestaat.

De Alice-trend is volgens trendanalist Christine Boland onderdeel van een grotere beweging. Een soort wegdroombeweging. Het begon volgens haar al bij fantasyfilms als Harry Potter, Lord of the Rings en Avatar. „We verlangen naar een vlucht uit de realiteit.”

Jarenlang kon het financieel niet op. We wilden continu van alles beleven, vertelt ze. Op een verjaardagsfeestje stond een chocoladefontein en gingen de gasten later op de dag even bungeejumpen. „Maar deze experience-economie is verzadigbaar.” De kicks hebben we gehad, maar we zijn niet voldaan, zegt Boland. „Het bracht weinig geluk of voldoening.”

En dat is waar de sprookjes om de hoek komen kijken. Boland: het mooiste avontuur zit tussen je oren. „Fantasie, verbeelding, magie, mystiek en fictie bieden veel meer mogelijkheden. Voor alle zintuigen.” En het verhaal van Alice in Wonderland leent zich daar uitstekend voor.

Dat het sprookje nog steeds populair is, is volgens Alice-fan De Rooy te danken aan het ontbreken van een religieuze moraal. „Dat vinden mensen niet meer te pruimen. Dit sprookje is van origine ook puur bedoeld als entertainment.”

Het sprookje is gemeenschappelijk jeugdsentiment, zegt trendanalist Boland. „Het spreekt iedereen aan, om nostalgische redenen.” Maar van nostalgie is volgens Lindner geen sprake. „De invloed van Burtons Alice in Wonderland op mode en design heeft niks meer te maken met de inhoud van het verhaal of met de originele victoriaanse teksten. „Het is eerder verbonden aan Burtons vermogen om diepgewortelde culturele verhalen en iconen om te vormen naar een postmodern gotisch surrealisme.” Het is dan ook puur Burtons herinterpretatie die nu het modebeeld beheerst.

Maar niet iedereen is blij met die herinterpretatie. De Rooy vertelt dat bezoekers van haar site juist klagen dat de film zo anders is dan het originele verhaal. „Maar ik ben al lang blij dat er weer een nieuwe reden is voor mensen om zich te gaan verdiepen in Alice in Wonderland.”

Bekijk de fotoserie van Annie Leibovitz voor Vogue, waarin ze bekende modeontwerpers liet figureren in Wonderland. Victor en Rolf zijn de tweeling Tweedle Dee en Tweedle Dum: www.nrcnext.nl/links.