Berlusconi's Italië in de beklaagdenbank

Videocracy Regie: Erik Gandini. In: Amsterdam, Ketelhuis, Utrecht, Louis Hartlooper. ****

Videocracy van documentairemaker Erik Gandini schetst een ronduit schrikbarend beeld van culturele platvloersheid in Italië onder Silvio Berlusconi. Uiteraard is niet geheel onbekend hoe funest de vervlechting van politiek en commerciële televisie in Italië uitpakt, maar om er zo direct mee geconfronteerd te worden als in de film van Gandini, om het te kunnen zien, is toch een eyeopener.

Gandini volgt drie hoofdpersonen: een jonge automonteur die droomt van een televisiecarrière (zijn specialiteit is de combinatie van het zingen van zoetgevooisde liedjes en vechtsport); een succesvolle televisieagent, Lele Mora, bewonderaar van Mussolini en vertrouweling van Berlusconi; en Flavio Briatore, een kleine crimineel die uitgroeide tot een Italiaans mediafenomeen. Ook deed hij een goede, venijnige greep uit de beelden van de Italiaanse commerciële televisie en van Berlusconi zelf, die zichzelf nadrukkelijk op de borst slaat: „Noem me één man in Italië die zo succesvol is als Berlusconi.”

Videocracy is een soms wat rommelige pamfletfilm uit de school van Michael Moore die wil aanklagen. Daar is niets mis mee, want voor iedere kijker zal meteen duidelijk zijn dat dit een film is met een politieke agenda. De enige vraag is vervolgens of de filmmaker een punt heeft, en dat heeft Gandini. Hij maakt meer dan duidelijk wat de gevaren zijn van populisme wanneer dat zo ver is doorgeschoten als in Italië.