Verschil in pijn heeft een genetische basis

Verschillen in pijnbeleving kunnen een genetische oorzaak hebben. Onderzoekers hebben bij proefpersonen diverse variaties van een gen, SCN9A gevonden. Hoe intens iemand pijn beleeft, blijkt af te hangen van welke variant SCN9A hij of zij heeft.

Het SCN9A-gen codeert voor een eiwit dat veel voorkomt in zenuwcellen. Er waren al mutaties in het gen bekend die leiden tot zware pijnaanvallen, en andere waardoor iemand nooit en te nimmer pijn voelt. Onderzoekers uit onder andere Amerika en Nederland vonden nu ook mildere afwijkingen van het gen: single nucleotide polymorfisms (SNP). Dat zijn veranderingen van één DNA-base in het gen die veel voorkomen onder de algemene bevolking.

Bijna zeshonderd patiënten met osteoarthritis – zere, versleten gewrichten – gaven met behulp van een vragenlijst aan hoeveel pijn ze hadden. Ook werden honderd Denen onderzocht die fantoompijn hadden na amputatie van een arm of been en bijna tweehonderd Finnen met ischias. Dat is een veel voorkomende vorm van lage rugpijn, waarbij de rugzenuw bekneld is. De onderzoekers vonden een SNP waarvan de ene variant, A, vaak voorkwam bij mensen die veel pijn ervoeren. De andere variant, G, was vooral te vinden bij mensen die minder pijn voelden.

Vervolgens werden bijna tweehonderd gezonde vrouwen aan pijnonderzoek onderworpen. Onderzoekers hielden hete voorwerpen tegen de huid van bijvoorbeeld hoofd, armen en benen, drukten hard op spieren of knelden de bloedtoevoer naar die spieren af. Opnieuw waren de proefpersonen met de A-variant van het gen degenen die de meeste pijn hadden. Ze konden vooral slecht tegen de hete voorwerpen. Daaruit concluderen de onderzoekers dat afwijkingen in het SCN9A-gen vooral gevolgen hebben voor een bepaald type zenuwen, de C-vezels. Die geven een doffe, aanhoudende pijn.

Het gen SCN9A maakt een bouwsteen voor een poortje in de buitenwand van zenuwcellen: een natriumkanaal. De kleine verschillen in de natriumkanalen van mensen die meer of minder pijn ervoeren, konden echter niet verklaren waarom die pijnbeleving zo sterk varieert. Pijnbeleving hangt ook af van iemands geslacht, hoe bang hij of zij is en hoe de omgeving reageert op de pijn.