Rabo brengt nieuw type kapitaal

Sinds de financiële crisis in alle hevigheid toesloeg, hebben de toezichthouders steevast gepleit voor een algehele herziening van het bankkapitaal. De juiste oplossing lijkt contingent capital, dat bestaat uit obligaties die bij zwaar weer kunnen worden omgezet in aandelen, waardoor verliezen kunnen worden opgevangen terwijl de bank gewoon haar werk blijft doen. Maar tot een week geleden hadden slechts een paar noodlijdende instellingen er gebruik van gemaakt.

Daarom is het besluit van Rabobank – één van ’s werelds hoogst gewaardeerde banken – om contingentcapitalobligaties uit te geven zeer welkom. De Nederlandse bank is de eerste gezonde Europese kredietverlener die de obligaties aan beleggers verkoopt in de vorm van een nieuwe emissie. Maar beleggers en toezichthouders moeten wél worden overtuigd, als het idee breder moet aanslaan.

Bankiers hopen dat contingent capital de plaats kan innemen van andere vormen van hybride schulden, die door de toezichthouders geleidelijk aan van het menu worden gehaald. Hybride obligaties waren populair tijdens de hoogtijdagen van de markten, omdat zij mochten worden opgeteld bij het kernkapitaal van een bank, zonder de belangen van de aandeelhouders te verwateren. Maar tijdens de crisis bleken ze van weinig waarde, omdat ze geen verliezen konden opvangen als de bank gewoon haar werk bleef doen. Contingent capital lost dit probleem op door automatisch in kernkapitaal te veranderen als de minimumreserves van een bank onder een van tevoren vastgesteld punt belanden.

Toch is het nog niet duidelijk hoe groot de markt voor dit soort obligaties is. De Britse bank Lloyds heeft vorig jaar obligaties uitgegeven die kunnen worden omgezet in aandelen. Maar dat was onderdeel van een schuldenruil, waarbij beleggers een sterke prikkel hadden om mee te gaan.

De obligaties van Rabobank zijn anders, omdat ze niet in aandelen worden omgezet als het minimum is bereikt. In plaats daarvan worden ze afgeschreven naar 25 procent van hun nominale waarde en onmiddellijk afgelost. Hierdoor vermindert de schuld van Rabobank en boekt de bank een winst waarmee het kernkapitaal kan worden verhoogd.

Ondanks het enthousiasme van de toezichthouders voor contingent capital zullen de obligaties van Rabobank aanvankelijk niet als kernkapitaal worden beschouwd: de bank gebruikt ze slechts als instrument in haar eigen berekening van haar kernkapitaal.

Een ander punt is de prijs. Omdat de obligaties zullen worden afgeschreven en niet worden omgezet in aandelen, zullen beleggers bij een crisis verlies lijden zonder uitzicht op herstel in de toekomst. Het feit dat aan de obligatie geen kredietstatus zal worden toegekend, zal sommige beleggers eveneens afschrikken. En beleggers zullen zich tegenover zwakkere kredietverleners waarschijnlijk minder soepel opstellen.

De oligatie-uitgifte van Rabobank brengt de markt voor contingent capital één stap voorwaarts, maar het zal niet de laatste stap zijn. Het zal nog wel enige tijd duren voordat de theorie werkelijkheid wordt.