Publiceren en.... afwachten maar

Publiceer je boek online, en zie hoeveel interesse ervoor is.

Uitgevers vrezen de nieuwe concurrentie niet. Mizzi van der Pluijm, baas van uitgeverij Contact, vindt het zelfs leuk.

‘Diego Zonnesteek zat in zijn eentje in de boomhut op de denkheuvel. Hij staarde voor zich, in het water van de rivier. Want daar zag hij zijn eigen gedachten.’

Zo begint het manuscript van het boek van Maurits van Huijstee, eigenaar van een trainingsbureau. Hij bedacht een verhaal over een gevoelig jongetje dat een magische bril vindt, en stuurde het naar zeven uitgevers. Zonder resultaat. „Het was teleurstellend. Ik kreeg alleen korte standaardafwijzingen van een assistent terug. U past niet in het fonds, dat werk. Als ik belde kreeg ik te horen dat er geen tijd was voor een inhoudelijke reactie.”

Dus toen Van Huijstee hoorde van een nieuwe manier om zijn boek – mogelijk – gepubliceerd te krijgen, greep hij die kans aan. Hij plaatste het manuscript van Diego Zonnesteek en de Magische Bril op de site Schrijversmarkt.nl, die sinds begin januari in de lucht is. „Ik wil graag succes”, zegt Van Huijstee. Hij heeft al vijf andere verhalen over Diego uitgedacht, want „series werken goed bij kinderboeken.” Het liefst wordt hij net zo groot als J.K. Rowling, de schrijfster van de Harry Potter-boeken. Zij werd herhaaldelijk door uitgevers afgewezen.

Op dat succes hoopt ook Folef van Nispen, een van de oprichters van Schrijversmarkt.nl: „Ik denk dat de tijd rijp is voor dit concept. Het is heel moeilijk om in de literaire wereld door te dringen: uitgevers krijgen heel veel ongevraagd toegezonden. Die stapels worden maar hoger en hoger, en zo worden nieuwe meesterwerken misschien wel niet herkend.”

Hoe werkt deze ‘revolutie in de uitgeverswereld’ precies? Schrijvers plaatsen hun hele manuscript op de site, waarna mensen die in hun verhaal geloven – de zogenaamde supporters – voor 5 euro een ‘punt’ kopen. Heeft een boek 250 punten, dan wordt het uitgegeven door uitgeverij Het Tweede Gezicht, die tegelijk met de site werd opgericht. „Daar zit ook ons businessmodel”, vertelt Van Nispen. „We gaan ons geld verdienen met het verkopen van de boeken. De supporters komen met hun naam in het boek, en krijgen een exemplaar toegestuurd.”

Vlak na schrijversmarkt.nl ging ook een ander, soortgelijk initiatief online: TenPages.com. Op deze site, die er wat gelikter uitziet en samenwerkt met boekhandelketen Selexyz en auteurs als Ronald Giphart en Jeroen Smit, hoeven de schrijvers, zoals de naam al zegt, maar tien pagina’s van hun manuscript te uploaden. Ook hier kost investeren 5 euro, maar er zijn 2.000 ‘aandelen’ nodig voordat het boek wordt uitgegeven. Een schrijver heeft vier maanden de tijd om die 2.000 aandelen te behalen. Lukt dat niet, dan verdwijnt het boek van de site.

TenPages.com is eerder een boekenmakelaar dan een uitgever: als een boek 10.000 euro heeft, wordt een bestaande uitgeverij gezocht om het uit te geven. Ook krijgen aandeelhouders, als een boek succesvol wordt, niet alleen hun naam vermeld in het boek, maar ze delen ook mee in de opbrengst. Oprichter Valentine van der Lande: „Wij wilden het graag leuk maken, voor de schrijvers en de aandeelhouders. Dus werken we met bestaande uitgeverijen. Die hebben echt verstand van jouw type boek, van jouw genre.”

Al na vijf dagen haalde een schrijver op TenPages.com de 2.000 aandelen: Knof, met De beste papa van de hele wereld. Er staan 43 pagina’s van online, maar het boek is nog niet af. Schrijver Knof zelf krijgt 1.000 euro van de 10.000 euro als duwtje in de rug, de andere 9.000 worden gebruikt voor de productie en marketing. Er worden gesprekken gevoerd met uitgevers. „We zijn nu op zoek naar de beste match”, vertelt Van der Lande.

De bestaande uitgevers vrezen de nieuwe concurrentie niet. Directeur Mizzi van der Pluijm van uitgeverij Contact: „Ik vind het zelfs leuk. Maar ik denk niet dat de rol van uitgeverijen door dit soort sites uitgespeeld raakt. Sterker nog: ik denk dat onze kennis van redigeren, helpen, zorgen dat een boek goed in de markt gezet wordt, alleen maar harder nodig gaat zijn.” Van der Pluijm zegt inmiddels te zijn benaderd door TenPages.com over Knofs boek. „We gaan het lezen. Als we het goed vinden, zullen we zeker bereid zijn het uit te geven.”

Jaren voordat deze sites verschenen bestond er al een muziekvariant: Sellaband.com. Op die site, in de lucht sinds 2006, konden bands hun muziek uploaden, en mensen die in hen geloofden een aandeel verkopen. Bij genoeg aandelen werd de muziek uitgebracht. Maar vorige week werd bekend dat Sellaband.com failliet is, en een doorstart gaat maken. Wat betekent dat voor de boekenvarianten?

„Ik ben niet bang voor het scenario van Sellaband”, zegt Folef van Nispen van schrijversmarkt. „Die site had enorme productiekosten. Ze hadden veel te veel geïnvesteerd; wij doen het rustig aan.” Van der Lande zag het faillissement van Sellaband ‘in de wandelgangen al even aankomen’. „Daarbij kon je hun cd’s aanvankelijk alleen op Bol.com kopen, en niet in de winkel. Dat wordt bij ons anders.”

Vooralsnog ligt echter ook De beste papa van de hele wereld van Knof nog niet in de boekhandel. En Diego Zonnesteek heeft pas 121 van de 250 punten verkocht. Maar schrijver Van Huijstee heeft geduld. „En ik krijg al heel veel energie van de reacties op de site. Een jongen van 11 vond dat er te weinig dialogen in het boek stonden. Dat was ik eigenlijk wel met hem eens.”