Privéfoto's van Reve's Friese jaren

Schrijver Gerard Kornelis van het Reve (1923-2006) woonde zeven jaar in Friesland. Over die periode maakten zijn vrienden van toen een fotoboek en een expositie.

„Er rust hier een zegen op het land & de mensen; ik zal hier zeer goed kunnen werken”, schreef Gerard (Kornelis van het) Reve mei 1964 in een brief. De schrijver was net van de ‘verdoemde stad’ Amsterdam verhuisd naar Greonterp, een katholiek gehucht in Friesland. Hij had er een daglonershuisje betrokken met zijn nieuwe vriend Willem Bruno van Albada, die hij de bijnaam ‘Teigetje’ gaf, en zijn lievelingskater Knorretje Panda.

Aanvankelijk noemde Reve het huis naar de Friese senator Hendrik Algra (ARP), die, door te fulmineren tegen de ‘godslasterlijke’ inhoud, van Op Weg Naar Het Einde onbedoeld een succes had gemaakt – en zo, volgens de schrijver, de aankoop van het huis voor 2.500 gulden had mogelijk gemaakt. Maar het werd ‘Het Gras’, naar de psalmregel Het gras verdort, de bloem valt af, maar het Woord van onze God houdt eeuwig stand. Reve en Van Albada woonden er zeven jaar; de laatste twee jaar met Hendrik Lambertus van Manen, bijgenaamd ‘Woelrat’. Bij Reves vertrek bleven zijn twee jonge vrienden bij elkaar. Onder de naam Teigetje en Woelrat richtten ze een modemerk op. En nog altijd koesteren ze de ménage à trois in Friesland. Naar de overtuiging van Willem Bruno en Hendrik van Albada, zoals ze nu officieel door het leven gaan, was in Reves leven deze periode ‘eigenlijk de gelukkigste’.

Negenendertig jaar nadat ze gedrieën in het huwelijk traden („Ons trouwen houdt niet meer in dan het kopen van drie eenvoudige gouden trouwringen bij juwelier Repko in Sneek”), openbaren de ‘Lieve Jongens’ van Reve tientallen privé-foto’s uit die tijd: op een tentoonstelling in museum Tresoar te Leeuwarden, die gisteren werd geopend, alsook in het boek Huize Het Gras.

Deze foto’s, deels gemaakt met een Afga Clack, tonen het sobere isolement dat Reve zichzelf oplegde in de cruciale jaren van zijn schrijverschap. In Huize Het Gras schreef hij Nader tot U, De Taal der Liefde, Veertien etsen van Frans Lodewijk Pannekoek voor Arbeiders Verklaard en een groot aantal gedichten. Van zijn dagelijks leven deed hij verslag in vele brieven.

Huize Het Gras, Teigetje & Woelrat met Gerard Kornelis van het Reve in Greonterp, Uitgeverij Balans, € 19,95. Tentoonstelling Huize Het Gras: Fries Historisch en Letterkundig en Museum Tresoar, Leeuwarden, t/m 15 mei. Zie voor meer informatie tresoar.nl en teigetje-en-woelrat.nl

De rubriek ‘Woordhoek’ van Ewoud Sanders staat morgen op de Achterpagina