De teloorgang van een voormalig talent

Sinds zij de kwartfinales op Wimbledon bereikte, drie jaar geleden, duikelde Michaëlla Krajicek op de wereldranglijst. De mogelijkheid bestaat dat zij haar vader weer als coach in de arm wil nemen.

Trappen lopen in het Amsterdamse bos met een boomstam boven je hoofd: menig topsporter deed het onder begeleiding van conditietrainer Allistair McCaw. „Na tien beklimmingen kreeg ik een schouderklopje”, vertelt ex-proftennisster Renee Reinhardt, die twee maanden met hem samenwerkte. „Waarna hij meteen drie extra sessies voorstelde: als beloning voor mijn goede prestatie.”

Allistair McCaw – die zichzelf liever performance coach noemt – begeleidde een keur aan topsporters voordat hij in september 2007 aan het werk ging met tennisster Michaëlla Krajicek. Zo stond hij onder anderen de squashsters Nicol David en Natalie Grinham bij. Maar ook triatleet Rory Mackie, de spelers van het nationale cricketteam en de tennissters Jelena Dokic en Dinara Safina. „Met Allistair was het keihard werken”, weet Grinham nog. „Ik heb wel eens moeten huilen van uitputting. Maar fitter dan onder zijn leiding ben ik nooit geweest.”

Zo op het oog heeft ook op fysiek gebied Krajicek veel baat gehad bij McCaw. In het Mexicaanse Monterrey – waar zij vorige week niet verder kwam dan de eerste kwalificatieronde – oogde zij fit en afgetraind. Dat neemt niet weg dat haar prestaties zelden overhielden sinds haar verrassende kwartfinaleplaats op Wimbledon, bijna drie jaar geleden. Van plaats 30 duikelde zij sindsdien naar plek 131. De laatste keer dat Misa een wedstrijd won in het hoofdschema van een grandslamtoernooi dateert van augustus 2007, toen zij de Italiaanse Alberta Brianti in de eerste ronde van de US Open versloeg.

Wat ging er mis met Michaëlla Krajicek? En in hoeverre heeft haar terugval te maken met de man die tweeënhalf jaar geleden in het gat sprong toen vader Petr Krajicek besloot het coachen op te geven wegens lichamelijke ongemakken? Slechts weinig ingewijden durven die vragen met naam en toenaam te beantwoorden. Veelal omdat Michaëlla Krajicek dat hen uitdrukkelijk heeft verboden. Sommigen willen off the record toch hun inzichten delen. Ze willen het contact met haar niet kwijtraken, terwijl dat in sommige gevallen al lang gebeurd is. Anderen staan er op dat hun naam niet in de krant komt – zélfs als zij met geen woord over de tennisster reppen. De zaken liggen „te gevoelig”, verhoudingen zijn „te broos”.

Journalisten die melding maakten van haar relatie met conditietrainer McCaw, werden te schande gemaakt op haar website en in de media. Vorig jaar ontkende de profspeelster de verhouding op haar website.

Allistair McCaw scheidde vorig jaar van zijn vrouw, en woont nu met Krajicek (21) in het Amerikaanse Bradenton, vlakbij de Nick Bollettieri Tennis Academy. McCaw wijkt zelden of nooit van de zijde van de voormalige juniorenkampioen en schermt haar zoveel mogelijk af voor de buitenwereld. Communiceren met Krajicek is vrijwel alleen mogelijk via email, skype of twitter.

De 36-jarige Ier, die opgroeide in een gelovig gezin met drie broers en op jeugdige leeftijd naar Zuid-Afrika emigreerde, wordt door ingewijden omschreven als „vastberaden” „gedisciplineerd”, „humoristisch” en „mentaal sterk”. Voor zichzelf is hij even streng als voor zijn pupillen. Als topsporter kon hij zich lichamelijk zó inspannen, dat hij soms dagen van slag was. Niet voor niets werd hij twee maal uitgeroepen tot meest fitte man van Zuid-Afrika.

Op tienjarige leeftijd begon McCaw met tennissen. Op zijn cv staat dat hij tot de beste vijftien spelers onder de veertien in Zuid-Afrika behoorde, maar bij de provinciale tennisfederatie in Johannesburg, waar McCaw destijds woonde, roept zijn naam weinig herkenning op. „Ik kan mij de man vaag herinneren”, zegt Mickey Styles, directeur van de provinciale tennisassociatie in Johannesburg. „Hij speelde niet slecht, maar was zeker geen uitblinker. Als hij werkelijk tot de nationale top heeft behoord, dan had ik zijn prestaties wel onthouden.”

Toen een internationale doorbraak te lang op zich liet wachten besloot McCaw – destijds zestien – de overstap naar duatlon te maken. In 1994 werd hij nationaal juniorenkampioen, een jaar later eindigde hij als vierde bij het WK duatlon. Jarenlang combineerde McCaw zijn profcarrière met zijn werk als conditietrainer in achtereenvolgens Zuid-Afrika, Engeland, Nederland en de Verenigde Staten.

Als conditietrainer van squashster Natalie Grinham bemoeide McCaw zich nauwelijks met de inhoudelijke kant van haar sport. Hooguit leerde hij Grinham hoe zij zich beter over de baan kon bewegen, vertelt de squashster. In hoeverre McCaw zijn huidige pupil van bruikbare technische adviezen voorziet, is moeilijk te beoordelen. Volgens sommigen heeft McCaw weinig verstand van zaken. Volgens anderen kan hij dankzij zijn ervaring als junior een aardig woordje meepraten. Via twitter laat McCaw aan zijn volgers weten waar het bij Michaëlla Krajicek aan schort. „Het verschil tussen toptwintig en tweehonderd is: CONFIDENCE”, zo schrijft hij. En verder deelt hij tal van oneliners met tips voor de Nederlandse tennisster. Zoals: „Success doesn’t come to you, you go to it!” En: „K.I.S.S - Keep It Super Simple.”

Feit is dat Michaëlla Krajicek sinds de aanstelling van McCaw slechter presteert dan in de tijd dat haar vader haar begeleidde. En dat leidt tot speculaties dat het halfzusje van Wimbledonwinnaar Richard Krajicek haar vader – met wie zij een moeizame verstandhouding heeft – weer als coach in de arm wil nemen. De twee hebben eind vorig jaar enkele dagen samen getraind in Praag. Krajicek heeft bij die gelegenheid een partij gespeeld tegen Klára Zakopalova, winnaar van de Ordina Open in 2005. Ze won.

Over de invloed van McCaw op de Nederlandse tennisster is de afgelopen jaren veel gezegd en geschreven. Vorig jaar haalde Fed Cup-captain Manon Bollegraf in De Telegraaf nog fel uit naar naar de fitnesscoach, die volgens haar alle beslissingen voor zijn pupil neemt. „Michaëlla is niet voor rede vatbaar. Het moge duidelijk zijn dat haar huidige situatie haar tennis niet ten goede komt”, aldus Bollegraf. Na de publicatie besloot Krajicek zich niet meer beschikbaar te stellen voor de Nederlandse ploeg. Een besluit dat zij enkele maanden later nog eens herhaalde op haar website.

Of Krajicek junior en senior in de toekomst weer als coach-pupil op de baan zullen staan, valt te bezien. Maar zeker is dat Michaëlla het plezier in haar sport weer moet zien te hervinden. „Want dát ontbreekt er nu aan”, zegt tennisgoeroe Nick Bollettieri, bij wiens academie Krajicek regelmatig traint. „Ik zie haar vaak na een verloren punt boos worden, waardoor ze vervolgens meer punten verspeelt. Dat is niet goed. Sommige tennissers kunnen die boosheid omzetten in winst, maar Michaëlla zit zo niet in elkaar. Of het nog goed met haar komt? Ik weet het niet. De enige die de zaak weer op de rails kan krijgen, is zij zelf. She should work her ass off!”

Krajicek en McCaw wilden niet meewerken aan dit artikel. „Een andere keer, bedankt”, laten zij in een summiere email weten.