Alles doen voor een troon onder de kont

De publieke omroep heeft de productie van grootscheepse dramaseries een aantal jaren verwaarloosd, zodat op zeker moment commerciële zenders in dat opzicht nagenoeg langszij konden komen. Een bewust beleid om daar extra publiek geld voor vrij te maken, begint nu zijn vruchten af te werpen.

Na Annie MG (VARA/NPS) en Bernhard, schavuit van Oranje (VPRO) startten de afgelopen dagen maar liefst drie verdienstelijke series die de indruk wekken dat kosten noch moeite zijn gespaard. Ook zijn het alle drie producties die tot een echt genre behoren, maar desondanks de vertrouwde conventies een beetje oprekken en verruimen.

Bij Deadline (VARA, 727.000 kijkers) gaat het om een tweede seizoen, met dezelfde hoofdrolspelers en dezelfde regisseur (Arno Dierickx). Wederom moet een speciale geheime unit van de fictieve minister van Veiligheid met gebruikmaking van geavanceerde elektronische gadgets spioneren en interveniëren. De problemen waar ze mee te maken krijgen zijn spectaculair, zoals in de eerste aflevering een Afghaanse raketaanval op een legerbasis in Nederland. Scenario en acteurs gaan drie keer over de top, met als gevolg dat ik af en toe denk: het zal allemaal wel. Maar het is een verzorgde productie in een bij ons nog weinig beproefd genre.

De geschiedenis van de Oranjes tussen 1795 en 1890 vormt het onderwerp van De troon (AVRO, 947.000 kijkers). Ger Beukenkamp baseerde zijn scenario op het boek Voor de troon wordt men niet ongestraft geboren van Dorine Hermans en Daniela Hooghiemstra. Als koning Willem III op zijn sterfbed ligt, wil de 9-jarige prinses Wilhelmina weten hoe haar vader, grootvader en overgrootvader het hebben aangepakt. Het verhaal begint als stadhouder Willem V met zijn familie op een visserspink vanuit Scheveningen op de vlucht slaat voor de Fransen.

Simone van den Ende, hoofd drama van de AVRO, zegt in een Making of dat niemand, zij ook niet, wist wie de eerste Nederlandse koning was. Vanuit dat opzicht valt er veel educatief werk te verrichten. Regisseur Erik de Bruyn (Wilde mossels) pakt het modern aan, met een verre van duf tempo. Op bezoek bij Napoleon, verzoekend om een koninkrijk, zegt de latere Willem I tegen zijn zoon: „We moeten alles doen om een troon onder onze kont te krijgen.”

De grootste verrassing is Bloedverwanten (AVRO, 1.278.000 kijkers), een soort van Dallas onder bollenkwekers, dat het midden houdt tussen eerdere pogingen als het stijve De fabriek en het gelaagde Oud geld. Initiatiefnemer Job Gosschalk (Alles is liefde) liet Haye van der Heyden een scenario schrijven voor topacteurs. Het belooft nu al veel subversief plezier.