Karpov als president?

Het nieuwsbureau van de Russische stad Saratov, een havenplaats aan de Wolga, ongeveer 700 kilometer ten zuidoosten van Moskou, had deze week een belangrijke schaakprimeur. Anatoli Karpov was daar gekomen voor een simultaan in een gevangenis en om met de gouverneur van de regio te spreken; ook verklaarde hij op het vliegveld dat hij zich kandidaat wilde stellen om president van de FIDE te worden.

Hij vond dat er orde op zaken moest worden gesteld. Het moest afgelopen zijn met willekeur en voortdurende veranderingen van de regels, en het wereldkampioenschap moest zijn oude glans terugkrijgen. Waar hebben we dat eerder gelezen? In vrijwel alle serieuze schaakpublicaties.

In zijn lange loopbaan is het optreden van Karpov niet altijd smetteloos geweest, maar ik denk dat hij als opvolger van Kirsan Iljoemzjinov bij het grootste deel van de schaakwereld zeer welkom zal zijn. Als je Karpov met Iljoemzjinov vergelijkt, vergelijk je een van de grootste schakers uit de geschiedenis met een lokale potentaat die er prat op gaat dat hij ooit door buitenaardse wezens in hun ruimteschip is ontvoerd.

Maar kan Karpov ook FIDE-president worden? Iemand kan zich niet zelf kandidaat stellen, dat moet de bond doen waarbij hij is aangesloten. Zowel voor Karpov als voor Iljoemzjinov is dat de Russische schaakbond, die dus in feite kan beslissen wie in september tijdens de Olympiade in Chanti-Mansyisk de volgende FIDE-president wordt.

Iljoemzjinov heeft al laten weten dat de 43 regionale schaakbonden van de Russische federatie achter hem staan. Dat klinkt indrukwekkend, maar aan de andere kant, Karpov is een voorzichtig man die niet snel met zijn ambities te koop zal lopen als hij zich niet van belangrijke steun verzekerd weet. Afgezien van al zijn andere kwaliteiten is Karpov ook schatrijk, dat kan misschien helpen.

Het is traditie dat de hoogste Russische politieke kringen zich met de schaakzaken bemoeien. Dat was zo in de Sovjet-Unie en in iets mindere mate nu nog steeds. Het is natuurlijk koffiedik kijken, maar het zou kunnen dat het lot van de wereldschaakbond bepaald wordt door Vladimir Poetin.

De partij die ik laat zien heeft met dit alles niets te maken. In het Amerikaanse plaatsje Hilton Head speelden Gregory Kaidanov en Judit Polgar vorige week een match van vier partijen waarin steeds een andere variant van het Siciliaans verplicht was.

Slecht nieuws voor de liefhebbers van het Siciliaans. Alle vier partijen werden door zwart verloren. Daarna waren er twee vluggertjes, weer met het Siciliaans en weer verloor zwart alles. Tenslotte won Polgar het beslissende ‘armageddon’ vluggertje met zwart.

Gregory Kaidanov - Judit Polgar, eerste matchpartij

1. e4 c5 2. Pf3 Pc6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 e5 Tot hier waren de zetten verplicht. 6. Pdb5 d6 7. Lg5 a6 8. Pa3 b5 9. Lxf6 gxf6 10. Pd5 f5 11. Ld3 Le6 12. c3 Lg7 13. Pxb5 Dat had Kaidanov voorbereid. 13...axb5 14. Lxb5 Ld7 15. exf5 Pb8 16. a4 0-0 Een scherp nieuwtje van Polgar. 17. 0-0 Met 17. f6 Lxf6 18. Pxf6+ Dxf6 19. Lxd7 Lxd7 20. Dg4+ Dg6 21. Dxd7 kon wit zijn stuk terugwinnen, maar dat ziet er na 21...De4+ slecht uit. 17...Lxf5 18. Df3 Le6 19. Pe7+ Dxe7 20. Dxa8 Materieel staat het ongeveer gelijk. Wit heeft een toren en twee pionnen tegen twee stukken. Zwart heeft een sterk centrum en straks aanvalskansen tegen de koning, wit heeft gevaarlijke vrijpionnen. 20...d5 21. a5 Pd7 22. Da7 Dd6 23. a6 e4 Na de partij zei Kaidanov dat het hem hier bang te moede werd. 24. Lxd7 Daarom elimineert hij het paard voor het naar e5 springt. Het bezwaar is dat zwart nu makkelijker de a-pion kan stoppen. 24...Lxd7 25. De3 f5 26. Tfd1 Lc6 27. a7 La8 28. De2 Dc5 29. Da6 f4 30. Ta5 De7 31. Taxd5 Het is moeilijk te zien hoe wit zijn spel anders kan activeren dan met dit kwaliteitsoffer. 31...e3 Zwart had het aan kunnen nemen, want 31...Lxd5 32. Txd5 Ta8 lijkt lang niet slecht voor haar. Wat ze doet is ook gevaarlijk voor wit. 32. Dd6 exf2+ 33. Kf1 Niet 33. Kxf2 wegens 34...De3+ 35. Kf1 f3 en zwart wint.

Het kritieke moment. Zwart kan 33...Dxa7 doen, met een onduidelijke stelling, maar het sterkste was 33...De4. Volgens Kaidanov kan hij daarna met 34. Tg5 f3 35. gxf3 Dxf3 36. Txg7+ Kxg7 37. De7+ remise houden. Er is geen eeuwig schaak, maar kennelijk is Kaidanov van mening dat het eindspel na dameruil remise is. 33...De3 34. T5d3 Lxg2+ Dit stukoffer, in tijdnood gebracht, is niet goed. Oorspronkelijk was ze 34...f3 van plan, maar dat wordt weerlegd door 35. Dxf8+. Met 34...Dxa7 kon ze nog aan de noodrem trekken. 35. Kxg2 f3+ 36. Kh3 De2 37. a8D f1D+ 38. Txf1 Dxf1+ 39. Kh4 De1+ Een kleine kans was nog 39...Lf6+ 40. Dxf6 Df2+ 41. Kg4 Dg2+ 42. Kf4 Dxh2+ 43. Kxf3 Txa8, maar het dame-eindspel lijkt gewonnen voor wit. 40. Kh5 Nu heeft zwart niets meer. Zwart gaf op.