Franse waarden bleken niet bedoeld voor Najlae

Najlae Lhimer vluchtte naar Frankrijk om aan een gedwongen huwelijk te ontsnappen. Frankrijk stuurde haar vorige maand terug naar Marokko.

Vierenhalf jaar nadat zij naar Frankrijk vertrok om aan een gedwongen huwelijk te ontsnappen, is Najlae Lhimer (19) terug in Marokko. Maar het Marokko dat ze op veertienjarige leeftijd verliet, is in de tussentijd een vreemd land geworden. „Ik heb maar één droom en dat is terugkeren naar Frankrijk en mijn studies afmaken”, zegt ze.

Lhimer werd 20 februari door Frankrijk uitgewezen nadat ze bij de politie een klacht had ingediend tegen haar broer die haar voortdurend sloeg. „De politiemannen waren eerst heel vriendelijk”, vertelt Lhimer in een hotel in Rabat. Maar toen ze zich de volgende dag meldde bij de gendarmerie van Château-Renard, werd ze opgesloten. De volgende ochtend werd ze op een vliegtuig naar Casablanca gezet.

Gedwongen huwelijken en mishandeling zijn nu net twee thema’s waarop de Franse president Nicolas Sarkozy tijdens zijn verkiezingscampagne had gehamerd. „Frankrijk zal altijd aan de kant staan van de vrouw die gedwongen wordt tot een huwelijk”, zei Sarkozy in april 2007. „Elke keer dat een vrouw waar ook ter wereld wordt mishandeld, moet zij erkend worden als Frans staatsburger.”

Het zijn woorden die Xavier Gosset, een Franse leraar in Rabat en vrijwilliger van de Franse organisatie Réseau Education sans Frontières, wrang in de oren klinken. „Najlae is een symbool”, zegt Gosset, die Lhimer in Marokko onder zijn hoede heeft genomen. „Als zij niet mag terugkeren, ga ik het erg moeilijk krijgen om de Franse republikeinse waarden te blijven verdedigen tegenover mijn leerlingen.”

Lhimer is er nog steeds beduusd van. Terwijl ze de ene sigaret na de andere rookt, bekijkt ze op haar laptop het nieuws op de Franse televisie, waar haar klasgenoten geïnterviewd worden. „Ik ging naar school, ik was vrijwilligster in de plaatselijke mediatheek. Mijn hele leven is daar”, zegt ze.

Uitwijzingen zijn in Frankrijk niet uitzonderlijk: in 2009 zijn zo’n 29.000 mensen zonder papieren het land uitgezet. En Najlae was illegaal: ze had al in november 2009 een bevel gekregen om het land te verlaten. Maar haar advocaat was in beroep gegaan, zegt Lhimer. Dat en het feit dat ze nog op school zat, hadden moeten volstaan om Najlae tijdelijk in Frankrijk te laten blijven, zegt Gosset.

„Wat ons verontrust, is dat we steeds meer uitwijzingen zien van schoolgaande jongeren die niets verkeerd hebben gedaan. Sinds december zijn er al vier gevallen geweest in Marokko, en wellicht veel meer naar andere landen.”

In Frankrijk hebben minderjarigen altijd recht op onderwijs, ongeacht hun verblijfsstatus of die van hun ouders. Wanneer de kinderen achttien worden, kunnen ze een aanvraag doen tot regularisatie. Wordt die geweigerd, dan moeten ze in principe het land uit.

Eind vorige maand eiste socialistisch parlementslid Danielle Bousquet een moratorium op het uitwijzen van mishandelde vrouwen. Afgelopen donderdag werd in het Franse parlement een wetsvoorstel van Bousquet goedgekeurd waardoor mishandelde vrouwen beter beschermd worden. Vrouwen zonder papieren kunnen een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen; een voorstel om mishandelde vrouwen een permanente verblijfsvergunning te geven wanneer de dader wordt veroordeeld, haalde het niet.

Najlae Lhimer leeft nu min of meer ondergedoken in Marokko. „Ik bel met mijn moeder, maar zeg niet waar ik ben. Ik ben als de dood dat mijn vader mij komt ophalen. Hij zegt dat ik nu naar huis moet komen hier in Marokko, trouwen, en mijn studies vergeten. Ik weet dat ik in zijn aanwezigheid niet ‘nee’ zal durven zeggen.”

Sinds de hervorming van het Marokkaanse familierecht in 2004 is het gedwongen huwelijk verboden en de huwelijksleeftijd is opgetrokken tot achttien jaar. Maar de toepassing van de wet blijft een probleem, zegt Zahra Zaoui van het opvangcentrum voor vrouwen Ain Ghazal in Oujda, waar ook Lhimer vandaan komt. „De meerderheid van de Marokkanen kan nog altijd moeilijk aanvaarden dat een meisje, zelfs al is ze achttien, tegen de wil van haar vader ingaat.”