Braakt ulieden een braakland

Maarten ’t Hart schrijft deze maand voor het laatst over zijn moestuin. ‘Tot 9 juni ligt ons land weer braak.’

Eens in de paar jaar is het verstandig je land braak te laten liggen. Dat wordt ons reeds aanbevolen in de Bijbel. Jeremia 4 vers 3: ‘Braakt ulieden een braakland en zaait niet onder de doornen.’ Althans zo staat het in de Statenvertaling. In nieuwere vertalingen lees je in plaats van ‘braakt ulieden een braakland’ steevast ‘Ontgin u nieuw land.’ Maar dat staat er niet, wat er staat kun je lezen in de onvolprezen vertaling van Pieter Oussoren: ‘Legt uw land opnieuw in het licht.’ Anders gezegd: laat land dat allang ontgonnen is een poosje braak liggen, opnieuw beschijnen door de zon.

Bos en Balkenende, beiden van huis uit christelijk, hebben Jeremia 4 vers 3 kennelijk ter harte genomen en samen een braakland gebraakt. Dankzij hen is Nederland opnieuw in de zon komen te liggen. Overal wordt ach en wee geroepen. Alsof het zo erg is dat dat Nederland thans weer een poosje braak ligt. Ik zie eerlijk gezegd voornamelijk voordelen. Beter niet zaaien en planten dan maar onverbiddelijk voortgegaan met het telen van gewassen zoals papavers uit Uruzgan die de Nederlandse bevolking niet meer door de keel kan krijgen. Nederland braakland betekent, zo hoop ik vurig, dat het wonderbaarlijke polderlandschap tussen Delft en Schipluiden althans voorlopig nog onaangetast blijft. Kan men eens rustig nadenken over het prachtige alternatief om de door te trekken A4 aan te leggen in een tunnel met een vaart erboven. Is nauwelijks duurder, en spaart milieu en landschap.

Tot 9 juni houdt Nederland in ieder geval de status van braakland. Daarna wacht ons, zo verwachten de kenners, een lange formatie, dus ook de hele zomer door nog geen nieuwe regering. Al die tijd ligt ons land opnieuw in het licht. Nogmaals, dat hoeft niet bezwaarlijk te zijn mits men maar beseft dat braakland ook zorg behoeft. Uiteraard moeten de oude doornen verwijderd en de hagen gesnoeid worden, moeten de brandnetels en rouvoeten uitgestoken worden, en moet je het land ervoor behoeden dat het inklinkt.

Inklinken kun je voorkomen door er flinke lagen stro, goed verteerde koemest en afgevallen bladeren op te werpen. Na een jaar is het gecomposteerd. Dan kun je telen in vruchtbare grond.

Je kunt je braakland ook bedekken met dikke tentzeilen of oude vloerbedekking. Haal je dat na een jaar weg, dan is alle onkruid verstikt en kun je je land makkelijk frezen. Een nadeel van deze methode is dat je wilde ratten aldus een schuilplaats biedt. Met opzet heb ik een stuk land bedekt met een tentzeil zodat er een foto gemaakt kon worden van de rattenholen die daaronder verschijnen.

Laat je je braakland ongemoeid, dan vestigen zich daarop gemene gewassen zoals de pitrus en de witbol. Veel beter is om braakland in te zaaien met groenbemesters. Vooral met de diverse soorten raaigrassen kun je inklinken van je land voorkomen. Zelf heb ik de beste ervaringen met Westerwolds raaigras, maar Italiaans raaigras is ook aan te bevelen.

Voortreffelijke groenbemesters zijn ook allochtone gewassen zoals de Oost-Indische kers, Gele mosterd, en vooral Phacelia, de bijenplant. Een prachtige plant, beschikkend over meeldraden met halvemaanvormige oortjes. Ook zonnebloemen, goudsbloemen, komkommerkruiden en boekweit komen in aanmerking als groenbemester.

Mij dunkt dat dankzij de status aparte van braakland Nederland thans rijp is voor groene bemesters. Eén uitmuntende groenbemester is in de persoon van Femke Halsema reeds voorhanden. Het is zo simpel: als we op 9 juni allemaal op haar stemmen wordt zij de nieuwe premier van Nederland.

Mijn eigen land laat ik nu ook minstens een jaar lang braak liggen en daarom is dit mijn laatste tuinier-aflevering.