Zwagermans poëzie en kunst

Joost Zwagerman Beeld Verplaatst. Arbeiderspers, 136 blz. € 25,- ****

Schrijvers doen van alles waar we weinig of niets van weten. Dat Joost Zwagerman het Boekenweekgeschenk 2010 schreef, zal nu niemand meer ontgaan, maar dat hij ook gedichten en impressies publiceerde over eigentijdse beeldende kunstwerken, hing bij mijn weten niet aan de grote klok. Nu dus wel. In Beeld Verplaatst zijn Zwagermans poëzie en wat prozastukken in contact gebracht met de moderne kunstwerken waar ze hun bestaan aan danken.

In het boek kom je tussen de figuratie – waar de meeste schrijvers nogal van houden – een bescheiden portie abstractie tegen, zoals een sciencefiction-achtig planetenstelsel, glad en ingenieus geschilderd door Pieter Bijwaard. Maar, net als in de poëzie, domineert de vrouwfiguur: in de verleidelijke portretten van Rob Scholte en in de koele foto’s van Koos Breukel en Paul Blanca. In Harald Vlugts werk God zijn wij (2010) treedt de universele mensfiguur à la Leonardo da Vinci op, met gespreide armen tegen een kruisvorm van bladgoud. Met zijn acht vierkante meter zou dit werk mooi passen in een kerk, inclusief Zwagermans lijfelijke strofe, in roze neon: ‘We rollen als een egel op zodra een milt de stem verheft.’

Marianne Vermeijden