Vogelvrij (2)

Sytze van der Zee schreef het boek Vogelvrij over de jacht op Joodse onderduikers. Na de publicatie van dit boek is een lastercampagne tegen de schrijver op gang gekomen. In Boeken (26.02.10), meent Elsbeth Etty hieraan een bijdrage te moeten leveren. In haar artikel staat de persoon Van der Zee centraal, niet zijn boek.

Waar gaat het boek over? Niet alleen over Joods verraad zoals wordt gesuggereerd. Het gaat over de jacht op ondergedoken Joden. Daarbij maakten de Duitsers óók gebruik van een aantal Joden met een misdadige inslag. Het gaat hierbij niet om mensen die onder dwang en in doodsangst enkele onderduikadressen prijsgaven, maar om verraders die langdurig werkten als spionnen en provocateurs. Zij kregen een beschermde status, liepen vrij rond, en werden zeer goed betaald. De beschrijving van de activiteiten van deze Joodse verraders maakt deel uit van een boek dat verder gaat over de Duitse Jodenjagers, de Nederlandse politiemannen die hen hielpen, de vele niet-Joden die onderduikers aangaven, en de vraag wie de familie van Anne Frank heeft verraden. Kwalijk is de suggestie dat Van der Zee, als kind van NSB’ers, dit boek niet zou mogen schrijven. In tegenstelling tot wat Etty beweert (in navolging van Anet Bleich in de Volkskrant), doet Van der Zee niet mee aan de ‘vergrijzingsmode’ van historici met NSB-familieleden als Hans Blom en Chris van der Heijden, die ‘goed en fout’ willen relativeren. Van der Zee beschrijft het kwaad in al zijn facetten, zonder het te vergoelijken. Etty schetst een vals beeld van de schrijver en geeft een verkeerde voorstelling van zijn boek. Dat is onbehoorlijk tegenover Van der Zee, en misleidend voor de lezers.

Ies Vuijsje, Amstelveen