Ongemak in India door stijging welvaart

De prijzen voor brandstof en voedsel stijgen in India. Oppositiepartijen lopen te hoop. De regerende Congrespartij houdt voet bij stuk. Voorlopig althans.

Sinds de Indiase regering vorige week besloot de prijzen voor petroleum en diesel te verhogen, is het land in rep en roer. De oppositie heeft massale betogingen aangekondigd. Ook binnen de regerende Congrespartij twijfelen sommigen aan de wenselijkheid van de maatregel die de regering niet populair maakt.

Gisteren leek Sonia Ghandi, leider van de Congrespartij, de eigen gelederen even tot rust te brengen. „Ik feliciteer de minister van Financiën voor zijn mooie en delicate evenwichtsoefening”, sprak ze op een bijeenkomst van de parlementariërs van de Congrespartij. „We staan voor veel essentiële sociale verplichtingen en om daaraan te voldoen is het nodig de inkomsten te laten stijgen”.

Sonia’s woorden dragen veel gewicht in India. Nu Sonia, weduwe van de 19 jaar geleden vermoorde premier Rajiv Ghandi, heeft gesproken, weet iedereen waar hij aan toe is. De prijsverhoging wordt niet teruggedraaid.

Sonia’s leiderschap is hard nodig, nu de Congrespartij, de zelfbenoemde beschermengel van de ‘aam aadmi’, de gewone man van India, ook onder vuur ligt vanwege de torenhoge voedselprijzen. Die treffen de ‘aam aadmi’ nog harder.

Schoonmaakster Deepa uit het zuiden van Delhi zegt dat ze haar huisgenoten minder verse groenten voorschotelt dan voorheen, en dat ze goedkopere linzen en meer droge bonen koopt dan een half jaar geleden. Ze is weduwe. Met een maandinkomen van ruim honderd euro waarvan ook haar dochtertje en haar ouders moeten rondkomen, telt elke rupee. Toen haar ongeletterde vader onlangs per ongeluk een zak linzen uit het verkeerde, want iets duurdere vak pakte in de overheidswinkel, was dat een behoorlijke tegenvaller.

De echtgenoot van Shikhi Singal uit het oosten van Delhi verdient meer. Daarom hoeven zij niet te bezuinigen op de uitgaven voor voedsel en andere huishoudelijke artikelen die ook steeds maar weer duurder worden, zegt ze. „Wij hebben het nog goed. We gaan alleen veel minder uit met het gezin. Voor arme mensen is het veel lastiger rond te komen”.

Volgens het laatste inflatiecijfer is voedsel in een jaar tijd bijna achttien procent duurder geworden. Dat heeft te maken met tegenvallende moessonregens. Maar het is ook een paradoxaal effect van de gestegen welvaart die de vraag heeft doen toenemen. Bovendien zijn er speculerende handelaren die buffervoorraden aanlegen. Sonia Ghandi zei gisteren dat de deelstaten er alles aan moeten doen deze handelaren aan te pakken.

Maar de oppositie, die de afgelopen dagen herhaaldelijk wegliep uit het parlement, laat zich niet in slaap sussen. Plotseling staan communisten en de hindoenationalisten van de BJP, twee aartsvijanden, zij aan zij in hun aanval op de Congres-regering. Beide hebben er alle belang bij om zich te profileren als de echte belangenbehartigers van het ‘gewone’ India.

Analisten betwijfelen of het ze zal lukken de bevolking te mobiliseren. De mensen zijn al langer gewend aan hoge voedselprijzen. „In de jaren zestig en zeventig bepaalden kleine prijsverhogingen het stemgedrag. Dat is nu niet langer het geval. De mensen hebben er mee leren leven”, zegt Vijay Bahadur Singh van het Centre for the Study of Developing Societies. „Niemand lijkt erg ongelukkig met de partijen die aan de macht zijn”.

Dat geldt zeker zolang India zich voorspoedig blijft ontwikkelen. „Met wat geluk” zal de grens van tien procent groei „over niet al te lange tijd worden gepasseerd”, zei minister Mukherjee in zijn begrotingstoespraak.

Vanochtend vroeg bleken op een groothandelsmarkt in het noorden van Delhi de prijzen van tomaten, bonen en bieten juist iets gedaald. Maar betekent niet dat de klant in de winkel ook minder betaalt. „Prijsdaling wordt lang niet altijd door berekend. Prijsstijgingen wel”, zei een handelaar.